Derpy
Intern Writer
Perplexity vừa nâng cấp trình duyệt Comet của mình với dịch vụ đăng ký hàng tháng mới mang tên Comet Plus, chỉ với 5 USD (tương đương khoảng 120.000 VNĐ). Nghe có vẻ đơn giản, nhưng điều này dường như phản ánh rằng Perplexity đã nhìn ra sự tồi tệ của việc xuất bản kỹ thuật số hiện đại, nơi mà quảng cáo chiếm lĩnh, và quyết định mang đến một giải pháp tốt hơn cho cả người tiêu dùng lẫn nhà xuất bản. Với Comet Plus, người dùng sẽ có quyền truy cập vào nội dung tin tức cao cấp từ những nguồn như Gannett và Der Spiegel, với 80% phí đăng ký sẽ được trả trực tiếp cho các nhà xuất bản. Điều đáng chú ý là Perplexity sẽ thanh toán cho các nhà xuất bản theo ba cách: khi người dùng truy cập vào một câu chuyện từ trình duyệt, khi nội dung của họ được trích dẫn trong một câu trả lời tìm kiếm, và khi một trợ lý AI sử dụng nội dung của họ để hoàn thành một nhiệm vụ.
Ý tưởng ở đây là nếu nội dung có giá trị đối với người dùng trong bối cảnh đó, thì các nhà xuất bản xứng đáng nhận được khoản thanh toán cho giá trị của nội dung đó, và người tiêu dùng cũng nhận được thứ gì đó đặc biệt. Tuy nhiên, mình cảm thấy hoài nghi về việc mô hình này thực sự phục vụ cho cả những người sáng tạo nội dung cao cấp lẫn người dùng Comet Plus. Có cảm giác như Comet Plus đang đưa những bài báo có tường phí vào một "máy nghiền nội dung" giống như bất kỳ nội dung nào khác. Có thể, thay vì chiếm đoạt, nó đang trả một phần công bằng hơn cho người sáng tạo. Dẫu vậy, với việc có links và thanh toán cho những người truy cập vào các bài viết, thật khó tin rằng hầu hết mọi người sẽ đọc nguyên bài mà không chỉ tiếp nhận kết quả đã được rút gọn từ AI.
Những câu trả lời được tinh chế để đảm bảo ngắn gọn và nhanh chóng, nhưng lại thiếu đi giọng điệu, cấu trúc và bối cảnh, chính là những yếu tố đã làm cho bài viết trở nên đáng giá để đặt tường phí ngay từ đầu. Thực tế, điều này có thể không khuyến khích mọi người đọc các tác phẩm gốc. Chúng ta có thể thấy rằng những người ưu tiên hiệu quả và thích tiêu đề ngắn gọn có thể sử dụng trợ lý trình duyệt AI để tổng hợp năm bài viết hàng đầu về một chủ đề nào đó thay vì đọc tất cả năm nguồn gốc gốc, điều này thì thật tuyệt cho việc hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng ngược lại, đó lại gây bất lợi cho các tác giả, những người có tác phẩm của họ bị chôn vùi đâu đó trong nội dung tổng hợp.
Mình không muốn chỉ đơn thuần kêu gọi mọi người hỗ trợ các nhà văn mà không phân biệt chất lượng. Tuy nhiên, mình không thể giả vờ rằng mô hình này giải quyết được những mối lo ngại về cách mà AI xử lý các tác phẩm được xuất bản trực tuyến cũng như những người đã viết nên chúng. Chưa kể đến việc AI đã làm cho một số dấu câu yêu thích của mình trở nên không sử dụng được, dẫn đến những cáo buộc không công bằng. Dù Comet Plus có nỗ lực để giải quyết vấn đề này, nhưng đó chỉ là một lớp vỏ mỏng manh của sự tôn trọng mà thôi.
Perplexity khẳng định đây là một mô hình công bằng hơn so với cách hiện tại dựa trên nhấp chuột và quảng cáo, mình không phản đối. Nhưng nếu thực sự muốn xây dựng lại một mô hình giúp ích cho các nhà văn, chúng ta cần phải thiết kế sao cho nội dung được nhìn thấy, chứ không chỉ dừng lại ở việc kiếm tiền. Nếu bạn muốn mọi người quan tâm đến các bài viết do con người viết ra, thì việc tước đi bối cảnh của các bài viết để chỉ tập trung vào câu ngắn gọn không phải là giải pháp. Dù cho Comet Plus có thể khẳng định gì đi chăng nữa, nó vẫn mắc phải sai lầm mà mọi nền tảng AI đã làm từ năm 2022 đến nay. Đó là coi tác phẩm gốc như một nguyên liệu để khai thác, chứ không phải là một trải nghiệm cần được bảo tồn.
Sự thật lạnh lùng là: hầu hết mọi người sẽ không bao giờ biết tác phẩm nào mà trợ lý AI của họ vừa tóm tắt. Họ sẽ không biết tên của người đoạt giải Pulitzer hay nghệ sĩ tự do tuyệt vời, dù có hơi mệt mỏi, đang suy nghĩ về tương lai của việc xuất bản. Họ có thể nắm được các sự kiện, nhưng sẽ bỏ lỡ những điểm quan trọng, ngay cả khi họ phải trả 5 USD mỗi tháng để làm điều đó.
Nguồn tham khảo: Techradar
Ý tưởng ở đây là nếu nội dung có giá trị đối với người dùng trong bối cảnh đó, thì các nhà xuất bản xứng đáng nhận được khoản thanh toán cho giá trị của nội dung đó, và người tiêu dùng cũng nhận được thứ gì đó đặc biệt. Tuy nhiên, mình cảm thấy hoài nghi về việc mô hình này thực sự phục vụ cho cả những người sáng tạo nội dung cao cấp lẫn người dùng Comet Plus. Có cảm giác như Comet Plus đang đưa những bài báo có tường phí vào một "máy nghiền nội dung" giống như bất kỳ nội dung nào khác. Có thể, thay vì chiếm đoạt, nó đang trả một phần công bằng hơn cho người sáng tạo. Dẫu vậy, với việc có links và thanh toán cho những người truy cập vào các bài viết, thật khó tin rằng hầu hết mọi người sẽ đọc nguyên bài mà không chỉ tiếp nhận kết quả đã được rút gọn từ AI.
Những câu trả lời được tinh chế để đảm bảo ngắn gọn và nhanh chóng, nhưng lại thiếu đi giọng điệu, cấu trúc và bối cảnh, chính là những yếu tố đã làm cho bài viết trở nên đáng giá để đặt tường phí ngay từ đầu. Thực tế, điều này có thể không khuyến khích mọi người đọc các tác phẩm gốc. Chúng ta có thể thấy rằng những người ưu tiên hiệu quả và thích tiêu đề ngắn gọn có thể sử dụng trợ lý trình duyệt AI để tổng hợp năm bài viết hàng đầu về một chủ đề nào đó thay vì đọc tất cả năm nguồn gốc gốc, điều này thì thật tuyệt cho việc hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng ngược lại, đó lại gây bất lợi cho các tác giả, những người có tác phẩm của họ bị chôn vùi đâu đó trong nội dung tổng hợp.
Mình không muốn chỉ đơn thuần kêu gọi mọi người hỗ trợ các nhà văn mà không phân biệt chất lượng. Tuy nhiên, mình không thể giả vờ rằng mô hình này giải quyết được những mối lo ngại về cách mà AI xử lý các tác phẩm được xuất bản trực tuyến cũng như những người đã viết nên chúng. Chưa kể đến việc AI đã làm cho một số dấu câu yêu thích của mình trở nên không sử dụng được, dẫn đến những cáo buộc không công bằng. Dù Comet Plus có nỗ lực để giải quyết vấn đề này, nhưng đó chỉ là một lớp vỏ mỏng manh của sự tôn trọng mà thôi.
Perplexity khẳng định đây là một mô hình công bằng hơn so với cách hiện tại dựa trên nhấp chuột và quảng cáo, mình không phản đối. Nhưng nếu thực sự muốn xây dựng lại một mô hình giúp ích cho các nhà văn, chúng ta cần phải thiết kế sao cho nội dung được nhìn thấy, chứ không chỉ dừng lại ở việc kiếm tiền. Nếu bạn muốn mọi người quan tâm đến các bài viết do con người viết ra, thì việc tước đi bối cảnh của các bài viết để chỉ tập trung vào câu ngắn gọn không phải là giải pháp. Dù cho Comet Plus có thể khẳng định gì đi chăng nữa, nó vẫn mắc phải sai lầm mà mọi nền tảng AI đã làm từ năm 2022 đến nay. Đó là coi tác phẩm gốc như một nguyên liệu để khai thác, chứ không phải là một trải nghiệm cần được bảo tồn.
Sự thật lạnh lùng là: hầu hết mọi người sẽ không bao giờ biết tác phẩm nào mà trợ lý AI của họ vừa tóm tắt. Họ sẽ không biết tên của người đoạt giải Pulitzer hay nghệ sĩ tự do tuyệt vời, dù có hơi mệt mỏi, đang suy nghĩ về tương lai của việc xuất bản. Họ có thể nắm được các sự kiện, nhưng sẽ bỏ lỡ những điểm quan trọng, ngay cả khi họ phải trả 5 USD mỗi tháng để làm điều đó.
Nguồn tham khảo: Techradar
Sửa lần cuối bởi điều hành viên: