Tổng thống Trump đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau xung đột Iran khiến châu Âu lo ngại. Bài viết phân tích nguyên nhân, vai trò then chốt của Mỹ và những hệ lụy thực tế đối với an ninh phương Tây trong bối cảnh hiện nay.
Hãy tưởng tượng một châu Âu phải tự mình đối mặt với mọi mối đe dọa mà không còn Mỹ đứng sau. Đó không còn là giả thuyết xa xôi khi Tổng thống Donald Trump liên tục gửi đi những tín hiệu rõ ràng về khả năng rút Mỹ khỏi NATO. Sau nhiều năm chỉ trích gay gắt, ông dường như đang tiến gần hơn đến quyết định từng bị coi là không thể.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan vào tháng 6/2025 (Ảnh: AFP).
Điều 5 quy định rằng một cuộc tấn công quân sự nhằm vào bất kỳ thành viên nào sẽ được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh.
Q: NATO hiện có bao nhiêu thành viên?
Hiện NATO có 32 quốc gia thành viên sau các đợt mở rộng về phía Đông.
Q: Trump có thể rút Mỹ khỏi NATO mà không cần Quốc hội không?
Việc rút hoàn toàn đòi hỏi sự chấp thuận của Thượng viện, nhưng Tổng thống vẫn có thể giảm hỗ trợ thực tế mà không vi phạm hình thức.
Hãy tưởng tượng một châu Âu phải tự mình đối mặt với mọi mối đe dọa mà không còn Mỹ đứng sau. Đó không còn là giả thuyết xa xôi khi Tổng thống Donald Trump liên tục gửi đi những tín hiệu rõ ràng về khả năng rút Mỹ khỏi NATO. Sau nhiều năm chỉ trích gay gắt, ông dường như đang tiến gần hơn đến quyết định từng bị coi là không thể.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan vào tháng 6/2025 (Ảnh: AFP).
Những lý do thực sự đằng sau sự bất mãn của Trump
Trump chưa bao giờ giấu giếm việc ông coi NATO là gánh nặng với Mỹ. Ông lập luận rằng các nước châu Âu đã tận dụng quá mức sự bảo vệ của Washington mà không chịu chi đủ cho quốc phòng. Gần đây nhất, việc liên minh từ chối hỗ trợ Mỹ trong vấn đề Iran đã trở thành giọt nước tràn ly. Trump gọi đây là bằng chứng rõ ràng rằng NATO không bảo vệ Mỹ theo cách Mỹ vẫn bảo vệ châu Âu qua hàng thập kỷ.NATO đã giữ vai trò gì trong hơn bảy thập niên qua
Ra đời năm 1949 với 12 thành viên ban đầu, NATO xây dựng trên nguyên tắc an ninh tập thể theo Điều 5. Nguyên tắc này chỉ được kích hoạt một lần sau sự kiện 11/9/2001. Trong những năm gần đây, liên minh đã hỗ trợ Ukraine bằng cách cung cấp vũ khí và ngăn không cho xung đột lan rộng sang Ba Lan hay các nước Baltic. Dù vậy, Mỹ vẫn là yếu tố quyết định với kho vũ khí hạt nhân và hệ thống căn cứ quân sự trải rộng khắp châu Âu.Châu Âu đang phản ứng ra sao trước áp lực này
Các lãnh đạo châu Âu đã cố gắng đáp ứng bằng cách cam kết nâng mức chi tiêu quốc phòng lên đáng kể. Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã có những động thái tích cực nhằm lấy lòng Trump. Tuy nhiên, việc tăng ngân sách quốc phòng từ 2% lên mức cao hơn không phải chuyện một sớm một chiều. Nhiều nước vẫn đang loay hoay giữa an ninh và ổn định kinh tế.Những kịch bản có thể xảy ra nếu Mỹ rút lui
Rút hoàn toàn khỏi NATO đòi hỏi phải có sự chấp thuận từ Thượng viện Mỹ. Nhưng Trump có thể chọn cách khác: giảm mạnh hiện diện quân sự, rút binh sĩ về nước và hạn chế tham gia chỉ huy chung. Kết quả là khoảng trống an ninh sẽ xuất hiện, buộc châu Âu phải tự tái vũ trang nhanh chóng trong bối cảnh căng thẳng với Nga vẫn đang diễn ra.Kết luận
Dù Trump có thực hiện hay chỉ dùng lời đe dọa như một công cụ đàm phán, NATO cũng đang phải đối mặt với thử thách lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Các nước châu Âu cần nhìn nhận nghiêm túc hơn về việc tự cường thay vì chỉ trông chờ vào Mỹ. Bạn nghĩ kịch bản này sẽ đi đến đâu? Hãy chia sẻ góc nhìn của mình trong phần bình luận bên dưới.Câu hỏi thường gặp
Q: Điều 5 của NATO có ý nghĩa gì?Điều 5 quy định rằng một cuộc tấn công quân sự nhằm vào bất kỳ thành viên nào sẽ được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh.
Q: NATO hiện có bao nhiêu thành viên?
Hiện NATO có 32 quốc gia thành viên sau các đợt mở rộng về phía Đông.
Q: Trump có thể rút Mỹ khỏi NATO mà không cần Quốc hội không?
Việc rút hoàn toàn đòi hỏi sự chấp thuận của Thượng viện, nhưng Tổng thống vẫn có thể giảm hỗ trợ thực tế mà không vi phạm hình thức.