Chiếc xe chở được 50.000 tấn: Bí mật đằng sau công nghệ vận tải khiến châu Âu phải dè chừng

[NhatDuy]

Trong lĩnh vực vận tải hạng nặng, xe vận tải mô-đun SPMT (Self-Propelled Modular Transporter) là một thiết bị có vai trò quan trọng. Loại xe này có thể vận chuyển hàng hóa nặng hàng chục nghìn tấn và được dùng rộng rãi trong xây dựng, đóng tàu và hàng không vũ trụ. Trước đây, công nghệ này gần như do công ty Scheuerle (Đức) kiểm soát. Việc thuê xe thường tốn kém và mất nhiều thời gian chờ đợi. Tuy nhiên, trong hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tự phát triển dòng SPMT của riêng mình, áp dụng mô hình “chỉ cho thuê, không bán” và mang về khoảng 30 tỷ nhân dân tệ (hơn 100 nghìn tỷ VNĐ) mỗi năm.

Từ sự độc quyền của Đức đến hướng đi mới của Trung Quốc​

Kể từ khi Scheuerle ra mắt SPMT đầu tiên tại Đức năm 1983, công ty này gần như chiếm trọn thị trường vận tải hạng nặng toàn cầu. Những thiết bị khổng lồ như giàn khoan, dầm cầu hay mô-đun công nghiệp đều phụ thuộc vào công nghệ Đức. Chính sách “chỉ cho thuê, không bán” giúp họ duy trì ưu thế trong nhiều thập kỷ.

Khi các dự án xây dựng và công nghiệp nặng ở Trung Quốc tăng nhanh, nhu cầu vận tải đặc biệt lớn khiến nước này phụ thuộc vào thiết bị nước ngoài. Tuy nhiên, năng lực cung ứng của Đức không đủ và chi phí thuê rất cao, có khi lên tới hàng triệu euro (hơn 26 tỷ VNĐ) mỗi tháng. Việc phụ thuộc vào nguồn thiết bị bên ngoài khiến nhiều dự án quan trọng gặp khó khăn về tiến độ và chi phí.

Từ năm 2007, Trung Quốc bắt đầu nghiên cứu công nghệ SPMT nội địa. Một số doanh nghiệp trong nước như Công ty Xe chuyên dụng Wanshan được giao nhiệm vụ phát triển thiết bị. Dù gặp nhiều khó khăn kỹ thuật, các nhóm nghiên cứu đã dần làm chủ công nghệ thủy lực và điều khiển.

Đến năm 2009, Trung Quốc sản xuất thành công SPMT đầu tiên với tải trọng 5.200 tấn. Vài năm sau, thế hệ thứ hai được ra mắt với tải trọng 10.000 tấn, đủ để vận chuyển cầu thép và tàu cỡ lớn. Đến năm 2022, SPMT thế hệ thứ ba được giới thiệu với khả năng chịu tải 50.000 tấn, 1.152 bánh xe, hệ thống lái 360 độ và dẫn đường Beidou, giúp vận hành an toàn và ổn định hơn.

Ứng dụng và triển vọng phát triển​

SPMT hiện được sử dụng trong nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng lớn, như vận chuyển lò phản ứng 3.000 tấn, mô-đun FPSO hơn 3.500 tấn hay các bộ phận lớn của tên lửa và tàu sân bay. Trung Quốc hiện có năm xe SPMT tải trọng 50.000 tấn, trong khi nhiều quốc gia khác vẫn dùng thiết bị cũ của Đức với tải trọng thấp hơn.

Thay vì bán ra nước ngoài, Trung Quốc áp dụng mô hình cho thuê tương tự Đức, vừa bảo vệ công nghệ, vừa tạo nguồn thu ngoại tệ. Doanh thu từ hoạt động cho thuê đạt hơn 30 tỷ nhân dân tệ (hơn 100 nghìn tỷ VNĐ) mỗi năm. Mô hình này cũng giúp thúc đẩy các ngành liên quan như cơ khí, điện tử và vật liệu trong nước.

SPMT được sử dụng tại nhiều công trình quốc tế, trong đó có mỏ dầu ở Na Uy, cảng ở Pakistan, cũng như các dự án trong nước như mở rộng Sân bay Hồng Kông hay vận chuyển thép tại Baosteel.

Hiện nay, Trung Quốc đang nghiên cứu thế hệ SPMT thứ tư với mục tiêu tăng tải trọng và tích hợp hệ thống điều khiển thông minh hơn. Quá trình này cho thấy hướng đi tự chủ trong công nghệ vận tải hạng nặng, giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các dự án công nghiệp trong nước và quốc tế.

Theo SOHU.