Chỉ có 3 quốc gia trên thế giới có thể làm được, Trung Quốc bùng nổ do Nga bị từ chối

[Mr Bens]

Trong lĩnh vực sản xuất cao cấp toàn cầu, các công nghệ chủ chốt từ lâu bị nắm giữ bởi một số ít quốc gia, tạo ra rào cản lớn cho sự phát triển công nghiệp và quốc phòng. Để vượt qua tình trạng phụ thuộc, Trung Quốc từng tìm kiếm hợp tác từ Nga nhưng bị từ chối. Thay vì chấp nhận giới hạn, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã kiên trì tự phát triển và cuối cùng đạt đột phá trong hai công nghệ then chốt, mở đường cho bước tiến vượt bậc trong sản xuất công nghiệp.

Đột phá về thép sàn tàu sân bay​

Cuối những năm 1990, Trung Quốc đối mặt hai thách thức nghiêm trọng: Không thể mua được thép sàn tàu sân bay và máy ép khuôn siêu lớn. Chỉ Mỹ và Nga có khả năng sản xuất loại thép đặc biệt dùng cho tàu sân bay, còn máy ép khuôn khổng lồ chỉ do Mỹ, Nga và Đức nắm giữ công nghệ. Việc Nga từ chối hợp tác khiến các dự án trọng điểm như máy bay chở khách cỡ lớn và nhà máy điện hạt nhân bị đình trệ.

Năm 1998, xác tàu sân bay Varyag cập cảng Đại Liên, trở thành biểu tượng cho khát vọng tự cường của Trung Quốc. Tuy nhiên, quá trình cải tạo con tàu gặp khó vì thiếu thép sàn đáp ứng yêu cầu chịu lực, chịu nhiệt và chống ăn mòn. Chỉ thép HY-100 của Mỹ và hợp kim AK-410 của Nga mới đạt tiêu chuẩn, nhưng Nga coi đây là tài sản chiến lược và không bán ra nước ngoài.

Trung Quốc buộc phải tự nghiên cứu. Nhiệm vụ được giao cho Tập đoàn Sắt Thép Anshan, nơi ba thế hệ kỹ sư luyện kim hợp sức phân tích mảnh vỡ boong tàu Varyag để tìm công thức hợp kim. Sau hàng trăm lần thử nghiệm, nhóm nghiên cứu kiểm soát chính xác tạp chất và thông số sản xuất, cuối cùng tạo ra loại thép đạt giới hạn chảy 690 MPa, khả năng chịu va đập vượt 20% so với sản phẩm tương tự của Mỹ.

Năm 2009, 200 tấn thép sàn đầu tiên được giao thành công, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử ngành luyện kim Trung Quốc. Thậm chí, những năm gần đây, Nga còn mua thép đặc chủng hiệu suất cao từ Trung Quốc – minh chứng cho tầm vóc của thành tựu này.

Bước tiến trong công nghệ ép khuôn siêu lớn​

Song song với thép sàn, Trung Quốc còn đối mặt thách thức về máy ép khuôn siêu lớn – thiết bị cốt lõi trong sản xuất linh kiện hàng không, hạt nhân và công nghiệp nặng. Khi Nga từ chối hợp tác, nhóm R&D trong nước quyết tâm tự phát triển công nghệ này dù phải đối mặt hàng loạt khó khăn kỹ thuật.

Các thành phần như xi lanh thủy lực, hệ thống bịt kín, đo lường và điều khiển đều đòi hỏi độ chính xác cực cao. Sau nhiều năm nghiên cứu, một viện cao su trong nước đã chế tạo thành công vật liệu bịt kín composite chịu áp suất và nhiệt độ lớn, giúp máy hoạt động ổn định. Cuối cùng, chiếc máy dập khuôn 80.000 tấn đầu tiên của Trung Quốc đã rèn thành công phôi bánh đáp máy bay cỡ lớn, mang lại niềm tự hào to lớn cho ngành cơ khí nội địa.

Tác động của đổi mới độc lập​

Hai đột phá này tạo nền tảng cho sự trỗi dậy mạnh mẽ của ngành sản xuất cao cấp Trung Quốc. Đến năm 2025, nước này đã sản xuất được “thép xé thủ công” dày chỉ 0,015 mm, ổn định trong môi trường khắc nghiệt, được ứng dụng trong điện thoại màn hình gập và cánh quạt động cơ máy bay. Công nghệ ép khuôn siêu lớn cũng được dùng trong rotor điện hạt nhân và giàn khoan biển sâu.

Những bộ phận từng phải nhập khẩu nay đã được sản xuất độc lập. Nga quốc gia từng từ chối hợp tác nhiều lần cử phái đoàn sang Trung Quốc để tìm hiểu sự phát triển vượt bậc này. (Sohu)