OpenAI vừa ra mắt tính năng mới ChatGPT Health, một tính năng được quảng bá như “trợ lý y tế AI cá nhân”, cho phép người dùng hỏi đáp, giải thích dữ liệu sức khỏe và theo dõi tình trạng của mình ngay trong ChatGPT. Tuy nhiên, bên cạnh sự tiện lợi thì liệu người dùng phổ thông có nên tin tưởng hoàn toàn vào công cụ này?
ChatGPT Health là gì?
ChatGPT Health là một chuyên mục riêng biệt trong ChatGPT, được thiết kế chuyên cho các nội dung liên quan đến sức khỏe. Tại đây, người dùng có thể hỏi về triệu chứng, xét nghiệm, chế độ ăn uống, lối sống hoặc nhờ AI giải thích các thông tin y tế vốn khó hiểu đối với người không có chuyên môn:
- Hiểu kết quả xét nghiệm máu, nước tiểu hay các chỉ số y tế khác
- Chuẩn bị câu hỏi trước khi gặp bác sĩ
- Theo dõi xu hướng sức khỏe theo thời gian
- Lên kế hoạch ăn uống và tập luyện phù hợp
- So sánh các gói bảo hiểm y tế
Một điểm nổi bật của ChatGPT Health là khả năng kết nối dữ liệu cá nhân, chẳng hạn như thông tin từ các ứng dụng theo dõi sức khỏe (nếu người dùng đồng ý). Nhờ đó, AI có thể đưa ra câu trả lời mang tính cá nhân hóa hơn so với việc tra cứu thông tin chung trên Internet. OpenAI cũng khẳng định ChatGPT Health không phải là bác sĩ, không thay thế bác sĩ, không có chức năng chẩn đoán hay điều trị mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ thông tin và giúp người dùng hiểu rõ hơn về sức khỏe của chính mình.
Vì sao tính năng này thu hút người dùng?
Trong thực tế, rất nhiều người đã và đang dùng chatbot AI để hỏi về sức khỏe vì sự nhanh chóng, tiện lợi và không gây áp lực tâm lý như khi đi khám. ChatGPT Health được xem là bước “chính thức hóa” xu hướng này, với một số ưu điểm rõ ràng:
- Người dùng có thể nhận được giải thích dễ hiểu về các thuật ngữ y khoa phức tạp.
- Dữ liệu sức khỏe được tách riêng khỏi các cuộc trò chuyện thông thường, giúp tăng cảm giác riêng tư.
- AI có thể giúp người dùng chuẩn bị câu hỏi trước khi đi khám hoặc theo dõi thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Đối với người không rành về y tế, đây là một công cụ hấp dẫn, nhất là khi việc tiếp cận bác sĩ đôi khi tốn thời gian và chi phí.
Nhưng rủi ro nằm ở đâu?
Từ góc nhìn an ninh mạng và an toàn thông tin, ChatGPT Health không phải là giải pháp “an toàn tuyệt đối” như nhiều người lầm tưởng.
Thứ nhất, AI có thể trả lời sai hoặc thiếu chính xác. ChatGPT vẫn là mô hình ngôn ngữ, có thể tạo ra thông tin nghe rất hợp lý nhưng không đúng hoàn toàn với tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người. Nếu người dùng tin tưởng tuyệt đối và tự ý áp dụng, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.
Thứ hai, dữ liệu sức khỏe là dữ liệu cực kỳ nhạy cảm. Dù OpenAI cam kết tách biệt và bảo vệ thông tin, việc lưu trữ dữ liệu y tế trên một nền tảng trực tuyến luôn tiềm ẩn nguy cơ bị lộ lọt nếu tài khoản bị chiếm quyền, hoặc khi có yêu cầu pháp lý từ bên thứ ba.
Thứ ba, ChatGPT Health không chịu sự quản lý như một dịch vụ y tế chính thức. Điều này có nghĩa là công cụ này không phải lúc nào cũng tuân theo các tiêu chuẩn bảo mật và trách nhiệm pháp lý nghiêm ngặt như bệnh viện hay cơ sở y tế.
Thứ nhất, AI có thể trả lời sai hoặc thiếu chính xác. ChatGPT vẫn là mô hình ngôn ngữ, có thể tạo ra thông tin nghe rất hợp lý nhưng không đúng hoàn toàn với tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người. Nếu người dùng tin tưởng tuyệt đối và tự ý áp dụng, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.
Thứ hai, dữ liệu sức khỏe là dữ liệu cực kỳ nhạy cảm. Dù OpenAI cam kết tách biệt và bảo vệ thông tin, việc lưu trữ dữ liệu y tế trên một nền tảng trực tuyến luôn tiềm ẩn nguy cơ bị lộ lọt nếu tài khoản bị chiếm quyền, hoặc khi có yêu cầu pháp lý từ bên thứ ba.
Thứ ba, ChatGPT Health không chịu sự quản lý như một dịch vụ y tế chính thức. Điều này có nghĩa là công cụ này không phải lúc nào cũng tuân theo các tiêu chuẩn bảo mật và trách nhiệm pháp lý nghiêm ngặt như bệnh viện hay cơ sở y tế.
Có nên tin hoàn toàn vào ChatGPT Health?
ChatGPT Health có thể là một trợ lý tham khảo hữu ích, giúp người dùng:
- Hiểu rõ hơn về thông tin sức khỏe của mình.
- Có thêm kiến thức nền trước khi trao đổi với bác sĩ.
- Theo dõi thói quen sinh hoạt và lối sống.
Tuy nhiên, AI không thể thay thế bác sĩ, không thể chẩn đoán chính xác bệnh lý và không chịu trách nhiệm cho các quyết định điều trị. Việc tin tưởng tuyệt đối vào AI trong vấn đề sức khỏe có thể dẫn đến những rủi ro khó lường.
Khuyến nghị cho người dùng phổ thông
Để sử dụng ChatGPT Health một cách an toàn, người dùng nên lưu ý:
- Chỉ xem đây là công cụ tham khảo, không phải nguồn quyết định cuối cùng.
- Không chia sẻ quá nhiều thông tin nhạy cảm nếu không thực sự cần thiết.
- Luôn đối chiếu thông tin AI cung cấp với ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
- Cẩn trọng với các lời khuyên liên quan đến thuốc men, điều trị hoặc chẩn đoán bệnh.
ChatGPT Health cho thấy tiềm năng lớn của AI trong việc hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cá nhân, đặc biệt với người dùng phổ thông. Tuy nhiên, đi kèm với tiện lợi là những rủi ro về độ chính xác và an toàn dữ liệu. Trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người, sự tỉnh táo và thận trọng vẫn là yếu tố quan trọng nhất.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview