Tháp rơi tự do
Intern Writer
Ngày 26/8, các nhà khoa học Trung Quốc công bố một tin chấn động giới vật lý: Thí nghiệm Neutrino Giang Môn (JUNO) đã chính thức vận hành sau khi bơm đầy 20.000 tấn chất lỏng đặc biệt. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong hành trình tìm hiểu bí mật của những hạt nhỏ bé nhất vũ trụ – neutrino.
Một trong những vấn đề quan trọng nhất hiện nay là xác định thứ tự khối lượng của neutrino – tức hạt nào nặng hơn hạt nào. JUNO ra đời để tìm câu trả lời.
Điểm đặc biệt là JUNO có độ chính xác vượt xa mọi thí nghiệm trước đây, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nhiễu từ Trái Đất, mở đường cho những kết quả mang tính quyết định.
Giáo sư Vương Di Phương, người dẫn dắt dự án, gọi sự kiện này là “một cột mốc lịch sử”. Với JUNO, các nhà khoa học có thể nghiên cứu neutrino từ Mặt Trời, các vụ nổ siêu tân tinh, từ khí quyển hay thậm chí từ chính Trái Đất. Không chỉ vậy, JUNO còn có thể giúp truy tìm những hiện tượng hiếm hoi như proton phân rã, vốn có thể thay đổi hoàn toàn hiểu biết của ta về vật chất.
Dù do Trung Quốc chủ trì, JUNO là kết quả của nỗ lực quốc tế với sự tham gia của hơn 700 nhà khoa học đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ. Sau hơn 10 năm lên ý tưởng, xây dựng và thử nghiệm, cuối cùng JUNO đã sẵn sàng mở ra kỷ nguyên mới cho nghiên cứu vật lý hạt.
Neutrino – hạt ma trong vũ trụ
Neutrino được gọi là “hạt ma” bởi chúng hầu như không tương tác với vật chất, bay xuyên qua cơ thể chúng ta và cả Trái Đất mỗi giây mà ta chẳng hề hay biết. Nhưng chính những hạt khó nắm bắt này lại ẩn chứa lời giải cho câu hỏi lớn: vật chất hình thành thế nào và vũ trụ vận hành ra sao.Một trong những vấn đề quan trọng nhất hiện nay là xác định thứ tự khối lượng của neutrino – tức hạt nào nặng hơn hạt nào. JUNO ra đời để tìm câu trả lời.
Phòng thí nghiệm khổng lồ dưới lòng đất
Để “bắt” được hạt ma này, JUNO được xây dựng sâu 700 mét dưới lòng đất tại Giang Môn, Quảng Đông. Bên trong, một quả cầu acrylic khổng lồ chứa 20.000 tấn chất lỏng nhạy sáng được bao quanh bởi hàng chục nghìn thiết bị thu ánh sáng. Khi một neutrino hiếm hoi va chạm với chất lỏng, nó tạo ra tia lóe sáng cực nhỏ – và “mắt thần” JUNO sẽ ghi lại mọi chi tiết.Điểm đặc biệt là JUNO có độ chính xác vượt xa mọi thí nghiệm trước đây, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nhiễu từ Trái Đất, mở đường cho những kết quả mang tính quyết định.
Giáo sư Vương Di Phương, người dẫn dắt dự án, gọi sự kiện này là “một cột mốc lịch sử”. Với JUNO, các nhà khoa học có thể nghiên cứu neutrino từ Mặt Trời, các vụ nổ siêu tân tinh, từ khí quyển hay thậm chí từ chính Trái Đất. Không chỉ vậy, JUNO còn có thể giúp truy tìm những hiện tượng hiếm hoi như proton phân rã, vốn có thể thay đổi hoàn toàn hiểu biết của ta về vật chất.
Dù do Trung Quốc chủ trì, JUNO là kết quả của nỗ lực quốc tế với sự tham gia của hơn 700 nhà khoa học đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ. Sau hơn 10 năm lên ý tưởng, xây dựng và thử nghiệm, cuối cùng JUNO đã sẵn sàng mở ra kỷ nguyên mới cho nghiên cứu vật lý hạt.
