Cả thế giới đang dõi theo Trung Quốc sẽ giải cứu các phi hành gia của mình như thế nào! Nga và Mỹ đã mất chín tháng, Trung Quốc sẽ mất bao lâu?

[Mr Bens]

Tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-20 của Trung Quốc, hiện đang neo đậu tại trạm vũ trụ Thiên Cung, đã bị mảnh vỡ không gian va phải. Sự cố này khiến nhiệm vụ trở về Trái Đất bị tạm hoãn, đặt ra câu hỏi về thời điểm và cách thức đưa các phi hành gia trở lại an toàn.

Mảnh vỡ không gian – mối nguy thật sự trên quỹ đạo​

Nhiều người nghĩ rằng một mảnh vỡ nhỏ không thể gây hại, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Các mảnh vỡ có thể di chuyển với tốc độ trung bình 7,9 km/giây; khi va chạm ngược hướng, tốc độ này có thể gấp đôi. Một vật nặng chỉ 1 gram khi va chạm ở vận tốc đó có thể tạo ra năng lượng tương đương một quả lựu đạn.

Năm 2022, tàu Soyuz của Nga từng bị mảnh vỡ 0,8 mm đâm thủng, làm rò rỉ chất làm mát và buộc phải thay tàu. Các phi hành gia phải ở lại không gian thêm 6 tháng. Ở Mỹ, tàu Boeing Starliner cũng từng gặp trục trặc, khiến các phi hành gia phải kéo dài thời gian lưu trú từ 8 ngày lên hơn 9 tháng.

Trạm vũ trụ Thiên Cung trước đây cũng từng bị va chạm hai lần, làm hỏng tấm pin mặt trời. Mỗi lần sửa chữa kéo dài hơn 7 giờ. Trạm có lớp vỏ nhôm mỏng, nay được gia cố bằng vật liệu composite để tăng độ bền. Tuy vậy, việc kiểm soát các mảnh vỡ siêu nhỏ vẫn rất khó khăn; biện pháp chủ yếu hiện nay vẫn là theo dõi và tránh quỹ đạo va chạm.

Trung Quốc đánh giá thiệt hại và chuẩn bị cứu hộ​

Sau sự cố, việc đầu tiên là xác định mức độ hư hại của tàu Thần Châu-20. Trạm Thiên Cung có cánh tay robot dài 10,2 m với camera độ nét cao giúp quan sát khu vực xung quanh và xác định vị trí va chạm. Nếu không đủ tầm, cánh tay phụ có thể nối dài lên 15 m để mở rộng phạm vi quan sát. Khi cần thiết, phi hành gia có thể ra ngoài kiểm tra trực tiếp, công nghệ này đã được thử nghiệm từ các nhiệm vụ trước.

Hệ thống cứu hộ của Trung Quốc áp dụng mô hình “một tàu hoạt động, một tàu dự phòng”. Nghĩa là khi một tàu đang làm nhiệm vụ, sẽ có một tàu khác sẵn sàng phóng cứu hộ. Hiện Thần Châu-22 là tàu dự phòng, có thể phóng trong 3 đến 7 ngày nếu tình huống khẩn cấp xảy ra. Cách bố trí này giúp đảm bảo khả năng phản ứng nhanh trước sự cố.

Xử lý rác vũ trụ, bài toán dài hạn của các quốc gia​

Sự cố lần này cũng nhấn mạnh vấn đề rác vũ trụ, mối nguy chung cho tất cả các chương trình không gian. Trung Quốc đang nghiên cứu hệ thống laser mặt đất công suất 10 kilowatt, có khả năng giảm độ cao quỹ đạo của mảnh vỡ 10 cm xuống khoảng 50 km mỗi năm, giúp chúng rơi vào khí quyển và cháy rụi.

Ngoài ra, vệ tinh Aolong-3 được thiết kế để thu gom và loại bỏ rác vũ trụ, dự kiến sẽ được phóng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, Trung Quốc hợp tác với nhiều quốc gia trong sáng kiến “Vành đai và Con đường” nhằm chia sẻ dữ liệu giám sát rác vũ trụ, giúp tăng khả năng dự báo và phòng tránh va chạm.

Nước này cũng đề xuất tiêu chuẩn cứu hộ quốc tế “khởi động khẩn cấp 72 giờ”, nhằm rút ngắn thời gian phản ứng khi xảy ra sự cố trên quỹ đạo. Đây được xem là nỗ lực nhằm tăng cường hợp tác và thống nhất quy trình giữa các quốc gia có hoạt động trong không gian.

Sự cố của Thần Châu-20 là lời nhắc rằng thám hiểm không gian luôn tiềm ẩn rủi ro. Cách các quốc gia phối hợp và ứng phó với những tình huống này sẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho phi hành gia và bền vững cho hoạt động không gian trong tương lai. (Sohu)