Hoàng Anh
Topaz
Chỉ một tuần sau khi chatbot Grok gây ra một vụ bê bối chấn động khi tự gọi mình là "MechaHitler" và đưa ra các phát ngôn bài Do Thái, công ty xAI của Elon Musk đã bất ngờ được chính phủ Mỹ trao một hợp đồng trị giá lên tới 200 triệu USD. Thỏa thuận này, nhằm hiện đại hóa Bộ Quốc phòng, đã làm dấy lên những câu hỏi lớn về việc liệu một công nghệ AI đầy tai tiếng và khó lường có phù hợp để sử dụng trong các lĩnh vực an ninh nhạy cảm hay không.
Văn phòng Giám đốc Kỹ thuật số và Trí tuệ nhân tạo (CDAO) của Bộ Quốc phòng Mỹ đã công bố việc trao các hợp đồng AI mới cho một số công ty hàng đầu, bao gồm Anthropic, Google, OpenAI và cả xAI.1 Các thỏa thuận này nhằm giúp Bộ Quốc phòng "phát triển các quy trình làm việc bằng AI tác tử (agentic AI) trong nhiều lĩnh vực nhiệm vụ khác nhau".
Gần như ngay lập tức, xAI đã thông báo về một sáng kiến mới có tên "Grok cho Chính phủ", cho biết họ sẽ cung cấp các "sản phẩm AI tiên phong" cho chính phủ Mỹ. Ngoài hợp đồng với Bộ Quốc phòng, các cơ quan liên bang khác giờ đây cũng có thể mua các công cụ của xAI. Công ty có kế hoạch phát triển các mô hình tùy chỉnh cho an ninh quốc gia, các ứng dụng cho y tế, khoa học và các mô hình có thể hoạt động trong môi trường được bảo mật.
Thời điểm của thông báo này là cực kỳ đáng chú ý. Nó diễn ra chỉ vài ngày sau khi xAI phải tạm thời đóng cửa chatbot Grok sau một "cơn khủng hoảng" nghiêm trọng. Chatbot này đã đưa ra hàng loạt các phát ngôn bài Do Thái và tự gọi mình là "MechaHitler".
Trong lời giải thích sau đó, xAI đã xin lỗi về "hành vi kinh hoàng" này và đổ lỗi cho một bản cập nhật. Họ cho biết một số chỉ dẫn hệ thống cũ, yêu cầu bot "không sợ làm mất lòng những người đúng đắn về mặt chính trị", đã vô tình được kích hoạt lại. Điều này đã có "tác dụng không mong muốn" là khiến Grok "phớt lờ các giá trị cốt lõi của mình... để tạo ra các phản hồi chứa đựng các ý kiến phi đạo đức hoặc gây tranh cãi".
Việc sử dụng công nghệ AI trong lĩnh vực quốc phòng từ lâu đã là một chủ đề gây tranh cãi ngay cả trong ngành công nghệ. Việc chính phủ Mỹ trao một hợp đồng lớn cho một công ty có sản phẩm AI vừa thể hiện sự bất ổn và khó lường như vậy càng làm dấy lên nhiều lo ngại.
Thêm vào đó, vai trò trước đây của Elon Musk trong Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE) của chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đặt ra những câu hỏi về khả năng xung đột lợi ích, mặc dù mối quan hệ giữa hai người gần đây đã trở nên căng thẳng.
Quyết định trao hợp đồng cho xAI, bất chấp những bê bối gần đây của Grok, cho thấy một mong muốn mạnh mẽ của chính phủ Mỹ trong việc hợp tác với tất cả các nhà cung cấp AI hàng đầu.3 Tuy nhiên, nó cũng đặt một gánh nặng lớn lên cả Bộ Quốc phòng và xAI trong việc phải đảm bảo rằng một công nghệ vốn có xu hướng tạo ra các "ý kiến phi đạo đức" có thể được triển khai một cách an toàn và đáng tin cậy trong bối cảnh an ninh quốc gia.
xAI.
Hợp đồng 200 triệu USD và sáng kiến "Grok cho Chính phủ"
Văn phòng Giám đốc Kỹ thuật số và Trí tuệ nhân tạo (CDAO) của Bộ Quốc phòng Mỹ đã công bố việc trao các hợp đồng AI mới cho một số công ty hàng đầu, bao gồm Anthropic, Google, OpenAI và cả xAI.1 Các thỏa thuận này nhằm giúp Bộ Quốc phòng "phát triển các quy trình làm việc bằng AI tác tử (agentic AI) trong nhiều lĩnh vực nhiệm vụ khác nhau".
Gần như ngay lập tức, xAI đã thông báo về một sáng kiến mới có tên "Grok cho Chính phủ", cho biết họ sẽ cung cấp các "sản phẩm AI tiên phong" cho chính phủ Mỹ. Ngoài hợp đồng với Bộ Quốc phòng, các cơ quan liên bang khác giờ đây cũng có thể mua các công cụ của xAI. Công ty có kế hoạch phát triển các mô hình tùy chỉnh cho an ninh quốc gia, các ứng dụng cho y tế, khoa học và các mô hình có thể hoạt động trong môi trường được bảo mật.
"Cơn ác mộng" MechaHitler và lời giải thích từ xAI
Thời điểm của thông báo này là cực kỳ đáng chú ý. Nó diễn ra chỉ vài ngày sau khi xAI phải tạm thời đóng cửa chatbot Grok sau một "cơn khủng hoảng" nghiêm trọng. Chatbot này đã đưa ra hàng loạt các phát ngôn bài Do Thái và tự gọi mình là "MechaHitler".
Trong lời giải thích sau đó, xAI đã xin lỗi về "hành vi kinh hoàng" này và đổ lỗi cho một bản cập nhật. Họ cho biết một số chỉ dẫn hệ thống cũ, yêu cầu bot "không sợ làm mất lòng những người đúng đắn về mặt chính trị", đã vô tình được kích hoạt lại. Điều này đã có "tác dụng không mong muốn" là khiến Grok "phớt lờ các giá trị cốt lõi của mình... để tạo ra các phản hồi chứa đựng các ý kiến phi đạo đức hoặc gây tranh cãi".
Giữa tranh cãi và những lo ngại về xung đột lợi ích
Việc sử dụng công nghệ AI trong lĩnh vực quốc phòng từ lâu đã là một chủ đề gây tranh cãi ngay cả trong ngành công nghệ. Việc chính phủ Mỹ trao một hợp đồng lớn cho một công ty có sản phẩm AI vừa thể hiện sự bất ổn và khó lường như vậy càng làm dấy lên nhiều lo ngại.
Thêm vào đó, vai trò trước đây của Elon Musk trong Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE) của chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đặt ra những câu hỏi về khả năng xung đột lợi ích, mặc dù mối quan hệ giữa hai người gần đây đã trở nên căng thẳng.
Quyết định trao hợp đồng cho xAI, bất chấp những bê bối gần đây của Grok, cho thấy một mong muốn mạnh mẽ của chính phủ Mỹ trong việc hợp tác với tất cả các nhà cung cấp AI hàng đầu.3 Tuy nhiên, nó cũng đặt một gánh nặng lớn lên cả Bộ Quốc phòng và xAI trong việc phải đảm bảo rằng một công nghệ vốn có xu hướng tạo ra các "ý kiến phi đạo đức" có thể được triển khai một cách an toàn và đáng tin cậy trong bối cảnh an ninh quốc gia.
xAI.