Baidu tặng miễn phí AI cực mạnh, OpenAI và DeepSeek đứng hình?

[Nguyễn Hoàng]

Baidu, gã khổng lồ công nghệ từng thận trọng với mã nguồn mở, sắp biến Ernie, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của họ, thành mã nguồn mở. Đây không chỉ là cú chuyển mình bất ngờ của một công ty Trung Quốc, mà có thể là cú hích khiến toàn bộ ngành AI phải đánh giá lại luật chơi, đặc biệt với các ông lớn như OpenAI, Anthropic hay DeepSeek.

Baidu và cú lật kèo ngoạn mục​

Nếu bạn từng nghĩ Baidu là “ông lớn nội địa” chỉ quen giữ riêng công nghệ, thì việc họ quyết định mở mã nguồn Ernie có thể khiến bạn phải suy nghĩ lại. Trước đó, DeepSeek từng gây sốc khi tung mô hình nguồn mở mạnh mẽ, làm chao đảo thị trường AI. Lúc đó, Baidu vẫn còn hoài nghi về mô hình này. Nhưng giờ đây, họ đã thay đổi.

Lý do? Đơn giản mà sâu sắc: cuộc đua AI không chỉ là công nghệ, mà là cuộc chiến về giá trị, tốc độ lan truyền và sự kiểm soát nền tảng.

Sean Ren, phó giáo sư tại Đại học Nam California, nói thẳng, đây không chỉ là câu chuyện của Trung Quốc. Mỗi lần một mô hình lớn được mở ra, nó đẩy chuẩn ngành đi xa thêm. Và không phải ai cũng chạy kịp.

​

Việc Baidu mở nguồn Ernie đồng nghĩa với việc bất kỳ nhà phát triển nào cũng có thể tùy chỉnh, triển khai nhanh hơn, tiết kiệm chi phí và tối ưu cho thị trường nội địa, điều mà các mô hình đóng như ChatGPT chưa chắc làm tốt. Nếu bạn là người làm sản phẩm, đây là giấc mơ được hiện thực hóa.

Không chỉ mở mã, mà là mở cuộc chơi​

Alec Strasmore, nhà sáng lập Epic Loot, nói thẳng: “Baidu vừa ném một quả bom xăng vào thế giới AI”. Ông so sánh chuyện này giống như khi Costco tung ra hàng hiệu Kirkland cạnh tranh sòng phẳng với các thương hiệu xa xỉ.

Thay vì bán AI như sâm panh, Baidu chọn cách tặng… rượu mạnh miễn phí. Điều này gây sức ép khủng khiếp với các đối thủ Mỹ – buộc họ phải nghĩ lại mô hình định giá.

Mới tháng 3, Baidu đã tuyên bố Ernie X1 mạnh ngang DeepSeek R1 nhưng giá chỉ bằng một nửa. Và giờ họ còn tặng miễn phí mô hình?

Robin Li, CEO Baidu, không úp mở khi nói rằng mục tiêu của họ là giúp các nhà phát triển toàn cầu làm app AI mà không cần lo lắng về chi phí hay giới hạn kỹ thuật.

Điều đó đặt ra một câu hỏi lớn: nếu bạn là startup AI, bạn sẽ tiếp tục đốt tiền vào API của Mỹ, hay chuyển sang chơi với mô hình mở, mạnh, và miễn phí?

Hoa Kỳ: mất thế độc quyền, giữ gì?​

Sam Altman, CEO của OpenAI, gần đây cũng đã thừa nhận cần có chiến lược mã nguồn mở mới. Dù chưa phải ưu tiên hàng đầu, nhưng chính Altman nói rằng mùa hè này, một mô hình mã nguồn mở “top đầu” sẽ được tung ra. Một phần là để bảo vệ vị thế công nghệ Mỹ trước làn sóng mở mã từ Trung Quốc.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng dù mã nguồn mở mang lại cảm giác minh bạch, nó không đảm bảo được lòng tin thị trường. Ai dám chắc rằng dữ liệu đào tạo AI được thu thập đúng đạo đức? Người dùng có được thông báo và đền bù không?

Ở chiều ngược lại, các mô hình đóng như OpenAI, Microsoft Co-Pilot lại có lợi thế lớn về tích hợp và độ tin cậy với doanh nghiệp, điều mà mô hình Trung Quốc sẽ phải chật vật chứng minh.
Chúng ta đang ở điểm giao của một trận địa mới trong ngành AI, nơi mà câu chuyện không chỉ là công nghệ mạnh đến đâu, mà là công nghệ đó mở đến mức nào, rẻ ra sao và được ai tin tưởng.

Đối với người Việt, điều này đặt ra một lựa chọn quan trọng: nếu bạn đang phát triển sản phẩm AI hoặc ứng dụng ngôn ngữ, bạn sẽ chọn “rượu sâm panh” có thương hiệu hay “rượu mạnh” nguồn mở miễn phí nhưng mạnh không kém? (CNBC)