Ba dấu hiệu "tố cáo" chiếc điện thoại của bạn đang có phần mềm độc hại và cách để khắc phục

[Thảo Nông]

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng phần mềm gián điệp ngày càng gia tăng, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường trên điện thoại Android là cực kỳ quan trọng để bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nếu không cẩn thận, mọi hoạt động của bạn, từ tin nhắn, hình ảnh cho đến vị trí GPS, đều có thể đang bị theo dõi một cách âm thầm.

Sự bùng nổ của phần mềm gián điệp​

Theo một nghiên cứu gần đây của công ty an ninh mạng Malwarebytes, chỉ trong nửa đầu năm 2025, số vụ tấn công bằng phần mềm gián điệp đã tăng tới 147%. Đáng báo động hơn, các phần mềm độc hại lây lan qua tin nhắn SMS – một hình thức lừa đảo rất phổ biến – đã tăng vọt 629% chỉ trong tháng 4 và tháng 5.

Tin tặc thường chỉ cần gửi một tin nhắn lừa đảo, dụ dỗ người dùng nhấp vào một đường link độc hại hoặc cài đặt một ứng dụng không rõ nguồn gốc. Một khi đã được cài đặt, phần mềm gián điệp sẽ cho phép kẻ tấn công truy cập vào các dữ liệu nhạy cảm như tên người dùng, mật khẩu, và thông tin thẻ tín dụng.

Những dấu hiệu nhận biết điện thoại bị theo dõi​

Dù hoạt động một cách âm thầm, phần mềm gián điệp vẫn để lại một số dấu vết. Người dùng cần hết sức cảnh giác nếu điện thoại của mình có những dấu hiệu sau:

• Máy hoạt động chậm bất thường: Các ứng dụng mất nhiều thời gian hơn để khởi động hoặc thường xuyên bị treo.
• Nóng lên nhanh và hao pin mạnh: Do phần mềm gián điệp liên tục chạy ngầm, nó sẽ tiêu tốn rất nhiều tài nguyên của máy.
• Tiêu thụ dữ liệu di động nhiều hơn thường lệ: Phần mềm gián điệp cần sử dụng Internet để gửi dữ liệu đã đánh cắp về cho tin tặc.

Một trong những cách hiệu quả nhất để xác định phần mềm gián điệp là sử dụng các công cụ bảo mật uy tín. Theo tổ chức kiểm định độc lập AV-Test, một số ứng dụng hàng đầu hiện nay bao gồm Avast Antivirus & Security, Avira Antivirus Security, Bitdefender Mobile Security và Kaspersky Premium.

Cách xóa phần mềm gián điệp theo phương pháp thủ công​

Nếu nghi ngờ có một ứng dụng độc hại trên máy, người dùng có thể thử xóa nó theo cách thủ công bằng các bước sau:

1. Khởi động lại ở Chế độ an toàn (Safe Mode): Giữ nút nguồn, sau đó nhấn và giữ tùy chọn "Tắt nguồn" trên màn hình cho đến khi tùy chọn "Chế độ an toàn" xuất hiện và chọn nó. Chế độ này sẽ vô hiệu hóa tất cả các ứng dụng của bên thứ ba, bao gồm cả các ứng dụng độc hại.
2. Tìm và xóa ứng dụng đáng ngờ: Vào Cài đặt > Ứng dụng và tìm kiếm các ứng dụng lạ, đáng ngờ mà bạn không nhớ đã cài đặt, sau đó tiến hành gỡ bỏ.
3. Thu hồi quyền quản trị viên: Một số ứng dụng độc hại có thể tự cấp cho mình quyền quản trị viên để ngăn việc bị gỡ cài đặt. Để thu hồi quyền này, hãy vào Cài đặt > Bảo mật và Quyền riêng tư > Ứng dụng quản trị thiết bị và tắt quyền của ứng dụng đáng ngờ đi trước khi quay lại để gỡ cài đặt.

Để có thể phòng ngừa ngay từ đầu, người dùng nên hết sức cẩn trọng khi tải ứng dụng, tránh nhấp vào các liên kết lạ trong tin nhắn SMS và chỉ nên cài đặt ứng dụng từ các nguồn đáng tin cậy.