Apple hết thời, giờ siêu sao trên thị trường chứng khoán là công ty 4.000 tỷ USD này

[The Storm Riders]

Hãy cùng lùi lại vài thập kỷ để nhìn bức tranh toàn cảnh. Vào những năm 1960, AT&T – gã khổng lồ viễn thông và General Motors (GM) – biểu tượng của ngành ô tô Mỹ, liên tục tranh nhau vị trí số 1. Đây là thời kỳ mà ngành công nghiệp truyền thống như viễn thông và sản xuất ô tô thống trị nền kinh tế. Sang thập niên 1970 và 1980, khi máy tính cá nhân (PC) bắt đầu len lỏi vào đời sống, IBM – công ty tiên phong ra mắt PC đầu tiên trên thế giới – đã chiếm lĩnh ngôi vương, trở thành biểu tượng của ngành công nghệ thông tin thế kỷ 20. Đến thập niên 1990, General Electric (GE), biểu tượng của ngành sản xuất Mỹ với các sản phẩm điện tử, đã vươn lên dẫn đầu trong suốt một thập kỷ, nhờ vào sức mạnh của ngành công nghiệp chế tạo.

Bước sang những năm 2000, kỷ nguyên phần mềm lên ngôi với sự thống trị của Microsoft. Nhờ hệ điều hành Windows, Microsoft đã định hình lại cách thế giới sử dụng máy tính, đưa công ty này trở thành gã khổng lồ công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, từ năm 2005 đến 2011, ExxonMobil – một tập đoàn năng lượng – đã bất ngờ vượt lên dẫn đầu nhờ nhu cầu dầu mỏ tăng vọt từ các thị trường mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ trong thời kỳ giá dầu cao. Đến thập niên 2010, Apple dưới sự dẫn dắt của Steve Jobs đã tạo nên một cuộc cách mạng với iPhone, mở ra kỷ nguyên của nền kinh tế nền tảng (platform economy), nơi smartphone trở thành trung tâm của đời sống và kinh tế.

Sự lên ngôi của AI​

Giờ đây, vào năm 2025, một cái tên mới đã làm rung chuyển thị trường: Nvidia. Vào thứ Tư, ngày 9/7/2025, Nvidia chính thức trở thành công ty đầu tiên trên thế giới đạt mức vốn hóa thị trường 4 nghìn tỷ USD, vượt qua các gã khổng lồ công nghệ như Apple, Amazon, Alphabet (Google), Meta (Facebook) và Microsoft, trở thành công ty giá trị nhất lịch sử nhân loại. Đà tăng trưởng chóng mặt của Nvidia được thúc đẩy bởi cơn sốt AI và vị trí độc tôn của công ty trong hệ sinh thái AI, nơi hãng cung cấp cả phần cứng (GPU) và phần mềm cho việc huấn luyện và suy luận AI.

Hiện tại, top 5 công ty có vốn hóa lớn nhất thế giới – Nvidia, Microsoft, Apple, Amazon và Alphabet – đều có mối liên hệ chặt chẽ với AI. Điều này cho thấy ngành công nghiệp toàn cầu đang tái định hình quanh trí tuệ nhân tạo, với Nvidia ở vị trí trung tâm. Theo Reuters và Bloomberg, Nvidia không chỉ cung cấp GPU cho các “ông lớn” AI như Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta, OpenAI và xAI, mà còn duy trì vị thế dẫn đầu nhờ hiệu suất và khả năng mở rộng vượt trội của các sản phẩm GPU, mà hiện tại chưa có đối thủ nào sánh kịp. Ví dụ, các cụm AI (AI clusters) của các công ty này đang được mở rộng lên hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu GPU của Nvidia trong vài năm tới, tạo ra triển vọng tăng trưởng mạnh mẽ cho công ty.

Sự thống trị của Nvidia không chỉ áp đảo các gã khổng lồ công nghệ mà còn tạo ra khoảng cách khổng lồ với các công ty bán dẫn khác. Trong top 10 công ty giá trị nhất thế giới, chỉ có hai công ty bán dẫn khác đạt mức vốn hóa trên 1 nghìn tỷ USD: Broadcom (1,298 nghìn tỷ USD) và TSMC (1,2 nghìn tỷ USD). Các tên tuổi lớn khác trong ngành bán dẫn như ASML (313,22 tỷ USD), AMD (226,76 tỷ USD), Qualcomm (175,67 tỷ USD), Texas Instruments (197,61 tỷ USD) và Arm Holdings (161,3 tỷ USD) vẫn còn cách xa cột mốc 1 nghìn tỷ USD. Đặc biệt, Intel – từng là “con cưng” của giới đầu tư – giờ đây chỉ còn vốn hóa 101,26 tỷ USD cho thấy sự tụt hậu đáng kể so với Nvidia.

Tại sao Nvidia được tin tưởng?​

Sự lạc quan của nhà đầu tư đối với Nvidia đến từ 3 yếu tố chính, theo phân tích từ bài gốc bổ sung và các nguồn quốc tế như CNBC và The Wall Street Journal.

• Thứ nhất, thị trường AI được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những năm tới, kéo theo nhu cầu về phần cứng AI, đặc biệt GPU Nvidia. Theo báo cáo của Gartner, thị trường AI toàn cầu dự kiến đạt giá trị 1,2 nghìn tỷ USD vào năm 2030, trong đó phần cứng AI chiếm một phần lớn.
• Thứ hai, Nvidia hiện không có đối thủ trực tiếp trong việc cung cấp GPU hiệu suất cao cho huấn luyện và suy luận AI với các sản phẩm như H100 và Blackwell được đánh giá là vượt trội về hiệu năng và khả năng mở rộng.
• Thứ ba, nhà đầu tư kỳ vọng Mỹ sẽ đạt được các thỏa thuận thương mại với các thị trường trọng điểm như Trung Đông và châu Âu, giúp Nvidia bù đắp những hạn chế trong việc cung cấp GPU hiệu năng cao cho Trung Quốc do các lệnh cấm vận của Mỹ.

Dù vậy, các công ty khác như Amazon, Google và Meta vẫn đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng AI, đảm bảo nhu cầu GPU Nvidia không suy giảm. Báo cáo từ Bloomberg cũng nhấn mạnh rằng Nvidia đang tích cực mở rộng thị trường sang các khu vực mới như Trung Đông để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.