AI Slop: Rác thải số đang nuốt chửng truyền thông toàn cầu?

[Nhung Phan]

Bạn có bao giờ lướt mạng xã hội và tự hỏi: cái ảnh hay video mình vừa xem có thật không, hay chỉ là sản phẩm của AI?

"AI Slop" là gì và vì sao nó đáng lo​

Ngày nay, chúng ta dễ bắt gặp những hình ảnh hay video trông nửa thật nửa giả. Có cái buồn cười, như Chúa Jesus Tôm, có cái gây xúc động, như cô bé ôm chú chó trong trận lũ. Tất cả đều là ví dụ của cái gọi là "AI slop" – những nội dung tầm thường do AI tạo ra. Nó có thể là văn bản, hình ảnh, âm thanh hay kết hợp, thường được sản xuất nhanh, rẻ và không quan tâm đến độ chính xác.

Vấn đề là những sản phẩm này lan tràn vì mục tiêu kinh tế, nhằm kiếm tiền từ lượt xem và quảng cáo, thay thế cho nội dung chất lượng hơn. Một phân tích trên The Guardian cho thấy, trong số 100 kênh YouTube tăng trưởng nhanh nhất, đã có 9 kênh dùng nội dung AI, từ bóng đá zombie đến phim mèo. Thậm chí, Spotify cũng xuất hiện một "ban nhạc" hoàn toàn AI.

Hình ảnh do AI tạo ra này đã lan truyền rộng rãi sau cơn bão Helene năm 2024. (Hình ảnh AI được lan truyền trên mạng xã hội)
​

Không chỉ dừng lại ở giải trí, AI slop còn tràn vào những nền tảng vốn cần chất lượng. Tạp chí khoa học viễn tưởng Clarkesworld từng phải ngừng nhận bài năm 2024 vì quá tải tác phẩm do AI gửi tới. Wikipedia cũng phải đối mặt với khối lượng thông tin AI kém chất lượng, đe dọa uy tín của một nguồn tham khảo toàn cầu.

Tác hại: Từ thông tin sai đến giết chết sáng tạo​

AI slop không chỉ là chuyện vui vui. Nó đã được dùng để tung tin sai trong cơn bão Helene, khi hình ảnh giả một bé gái ôm chó được lan truyền như bằng chứng chính quyền xử lý thảm họa kém. Dù nhiều người nhận ra đó là ảnh AI, chỉ cần một số ít bị đánh lừa, thông tin sai đã kịp gieo rắc.

Nguy hại khác là với chính người sáng tạo. Khi AI dễ dàng bơm ra nội dung rẻ tiền, nó làm lu mờ và lấy mất cơ hội của những nghệ sĩ, nhà báo hay tác giả chân chính. Các thuật toán thường không phân biệt đâu là sáng tạo thực, đâu là "rác AI", và kết quả là nội dung chất lượng bị chìm nghỉm.

Về lâu dài, môi trường truyền thông có nguy cơ ngập trong rác thải số. Không chỉ deepfake hay tài khoản giả mạo, giờ đây còn thêm một núi thông tin nhảm nhí làm xói mòn niềm tin và làm khó cho những người vẫn nỗ lực tạo ra nội dung tử tế.

Có lẽ câu hỏi đáng để mỗi chúng ta tự đặt ra là: khi lướt mạng, ta đang tiêu thụ tri thức thật sự, hay chỉ nuốt "cơm thừa canh cặn" của AI? Và nếu Việt Nam cũng bị tràn ngập "AI slop", liệu ai sẽ còn đủ kiên nhẫn tìm kiếm những giá trị thật? (Nguồn bài viết: sciencealert)

Nguồn bài viết: https://www.sciencealert.com/ai-slop-is-turning-up-everywhere-an-expert-explains-whats-at-stake