AI ở Úc: cứu cánh kinh tế hay cơn ác mộng thất nghiệp?

[Nguyễn Hoàng]

Bạn có nghĩ rằng AI chỉ mang lại cơ hội, còn rủi ro thì xa vời? Thực tế, những tập đoàn lớn nhất của Úc vừa đồng loạt gióng chuông cảnh báo, và bức tranh hiện lên vừa hứa hẹn vừa đầy bất an.

Khi lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận “không ai biết chắc”​

Michael Chaney, Chủ tịch Wesfarmers, thẳng thắn nói AI là một trong hai bất định lớn nhất mà doanh nghiệp phải đối diện. Tình huống đặt ra như hai cực: hoặc AI mở ra một kỷ nguyên tăng trưởng vượt bậc, hoặc dẫn đến thất nghiệp hàng loạt. Điều đáng sợ là không ai biết chắc điều gì sẽ xảy ra.

Trong khi đó, các doanh nghiệp Úc không đứng ngoài cuộc chơi. Wesfarmers vẫn đổ tiền vào số hóa và AI cho các chuỗi bán lẻ như Bunnings, Kmart, Officeworks. Nhưng đi cùng với niềm tin vào tăng trưởng, Chaney nhấn mạnh rủi ro dài hạn là điều không thể bỏ qua.

​

Cái giá đắt của việc đặt cược vào AI​

Ngân hàng Commonwealth (CBA) minh họa rõ nhất sự rủi ro: năm qua đã chi hơn 900 triệu AUD chỉ để củng cố an ninh mạng. AI vừa là công cụ phòng thủ, vừa là thứ giúp tội phạm mạng tinh vi hơn. Thậm chí, một hệ thống voicebot từng khiến 45 nhân viên mất việc, để rồi sau đó ngân hàng phải vội vàng rút lại, tránh khủng hoảng danh tiếng.

Telstra lại lo công chúng phản ứng mạnh mẽ về việc AI có thể thay thế lao động. Doanh nghiệp này đã tuyên bố cắt giảm 2.800 nhân sự, chiếm 10% lực lượng, dù phủ nhận nguyên nhân đến từ AI. Đáng chú ý, Telstra hợp tác cùng Accenture trong một liên doanh 7 năm trị giá 700 triệu AUD, riêng 564 triệu AUD đã được rót vào phần mềm AI. Tuy nhiên, ngay trong báo cáo tài chính, họ cũng thừa nhận chưa chắc đầu tư sẽ sinh lợi.

Ở lĩnh vực khai khoáng, BHP thử nghiệm AI nhưng đối mặt thách thức lớn: đào tạo lại hàng chục ngàn nhân viên. Nếu xử lý kém, hệ quả không chỉ là đình công, gián đoạn sản xuất mà còn bất mãn chính trị và xã hội. Cùng lúc đó, các lỗ hổng bảo mật dữ liệu xuất hiện nhiều hơn.

CSL, công ty dược phẩm, thì đầu tư lớn cho phòng thủ mạng. AI giúp mở rộng khả năng phát hiện mối đe dọa nhưng cũng kéo theo sự phức tạp chưa từng có trong các cuộc tấn công.

AI: con dao hai lưỡi với xã hội và doanh nghiệp​

Điểm chung giữa những tập đoàn này là sự dè dặt. Họ không phủ nhận tiềm năng của AI, nhưng càng triển khai càng thấy rõ những nguy cơ song hành: chi phí an ninh khổng lồ, khả năng mất việc trên diện rộng, sự phản ứng xã hội khó lường và cả mối đe dọa an ninh mạng ngày càng tinh vi.

Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất bây giờ không phải là AI có được sử dụng hay không, mà là liệu xã hội và doanh nghiệp có đủ khả năng quản trị rủi ro mà nó mang lại? Việt Nam khi bước vào kỷ nguyên AI cũng sẽ phải đối diện những lựa chọn tương tự: tận dụng cơ hội hay gồng mình trước bất ổn? (Theo afr.com)

Nguồn bài viết: https://www.afr.com/technology/reve...rry-about-when-it-comes-to-ai-20250829-p5mqye