Minh Nguyệt
Intern Writer
Trong thập kỷ qua, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một chủ đề nóng trong các phòng họp cấp cao. Mặc dù đã đầu tư hàng tỷ đô la và có rất nhiều lời quảng cáo, những nghiên cứu độc lập gần đây cho thấy phần lớn các doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc biến các dự án thí điểm thành kết quả kinh doanh đo được. Hai nghiên cứu gần đây đã làm nổi bật vấn đề này: Các dự án AI không thất bại vì công nghệ không đủ mạnh, mà do chiến lược và kỳ vọng sai lầm phía sau chúng.
Tại sao các dự án AI lại gặp trắc trở? Nghiên cứu của MIT đã chỉ ra rằng, trở ngại lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở sự tích hợp doanh nghiệp. Hầu hết các công cụ không học hỏi từ quy trình làm việc, và nhiều công ty chưa phát triển được chuyên môn vận hành cần thiết để biến các thử nghiệm thành hệ thống sản xuất thực tế. Nghiên cứu của McKinsey cũng chỉ ra rằng, AI chỉ tạo ra tác động khi các công ty thay đổi quy trình làm việc, theo dõi các chỉ số hiệu suất (KPI) và phát triển mô hình vận hành. Những dự án chỉ dừng lại ở “chế độ trình diễn” chỉ mang lại tiếng vang, chứ không tạo ra giá trị kinh doanh thực sự. Nhiều nhà lãnh đạo trong ngành xem AI như một công cụ tạm thời để tăng lợi nhuận, thay vì sử dụng nó để phát triển các năng lực bền vững.
Chúng ta đang chứng kiến một sự mỉa mai: trong khi các dự án AI trong doanh nghiệp đang gặp khó khăn, nhân viên đã sử dụng AI hàng ngày thông qua các công cụ như ChatGPT, Claude và Gemini. Những ứng dụng "AI ngầm" này không phải là những cuộc chuyển đổi số lớn lao, mà là những ứng dụng nhỏ, cụ thể: soạn thảo email, tóm tắt tài liệu, sinh mã lập trình, chuẩn bị thuyết trình, hoặc phân tích phản hồi từ khách hàng. Những ứng dụng này thành công chính vì chúng mang tính chất nhiệm vụ cụ thể. Chúng tiết kiệm hàng giờ đồng hồ cho các hoạt động tập trung, nâng cao năng suất mà không cần những thay đổi lớn về quy trình làm việc hay ngân sách đầu tư.
Cách thức hoạt động của AI là để tăng cường năng suất, chứ không phải thay thế lực lượng lao động. Nhân viên sử dụng nó để làm tốt hơn công việc của họ, không phải để loại bỏ công việc của chính họ. Do đó, các công ty nên cân nhắc việc ghi nhận và mở rộng việc áp dụng AI từ đáy lên, điều này sẽ giúp họ khám phá giá trị thực sự mà AI có thể mang lại.
Một rào cản thực sự mà nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt là sự sẵn sàng áp dụng AI. Mặc dù nhiều công ty muốn mở rộng việc sử dụng AI, nhưng nhiều công ty không sẵn sàng. Sự chuẩn bị cho việc áp dụng AI thực sự cần nhiều hơn chỉ là giấy phép sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn. Sự thực là, sự sẵn sàng sẽ phát triển theo thời gian, và quá trình này sẽ không đến từ các giám đốc điều hành mà từ những nhân viên đang thử nghiệm AI trong công việc hàng ngày của họ.
Vậy, điều gì thực sự làm việc? Một con đường tốt hơn để tiến tới là mọi đề xuất AI nên trả lời một câu hỏi duy nhất: sáng kiến này tăng giá trị cho khách hàng như thế nào trong vòng 90 đến 180 ngày tới, đồng thời xây dựng các năng lực tích lũy trong 18 đến 24 tháng tới? Các công ty chiến thắng sẽ không phải là những công ty chỉ biết cắt giảm chi phí một cách nhanh chóng. Những công ty thành công là những công ty biết thay đổi công việc, để con người và máy móc cùng nhau nâng cao giá trị cho khách hàng.
AI không thất bại vì công nghệ. AI thất bại vì cách mà các nhà lãnh đạo lựa chọn sử dụng nó. Tập trung vào việc tạo ra giá trị, chứ không phải chỉ là giảm chi phí. Và hãy nhớ rằng, những hiểu biết tốt nhất về việc AI có thể giúp doanh nghiệp bạn như thế nào có thể đã nằm ngay trong tổ chức của bạn, đang âm thầm được thử nghiệm bởi nhân viên của bạn.
Nguồn tham khảo: ZDnet
Tại sao các dự án AI lại gặp trắc trở? Nghiên cứu của MIT đã chỉ ra rằng, trở ngại lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở sự tích hợp doanh nghiệp. Hầu hết các công cụ không học hỏi từ quy trình làm việc, và nhiều công ty chưa phát triển được chuyên môn vận hành cần thiết để biến các thử nghiệm thành hệ thống sản xuất thực tế. Nghiên cứu của McKinsey cũng chỉ ra rằng, AI chỉ tạo ra tác động khi các công ty thay đổi quy trình làm việc, theo dõi các chỉ số hiệu suất (KPI) và phát triển mô hình vận hành. Những dự án chỉ dừng lại ở “chế độ trình diễn” chỉ mang lại tiếng vang, chứ không tạo ra giá trị kinh doanh thực sự. Nhiều nhà lãnh đạo trong ngành xem AI như một công cụ tạm thời để tăng lợi nhuận, thay vì sử dụng nó để phát triển các năng lực bền vững.
Chúng ta đang chứng kiến một sự mỉa mai: trong khi các dự án AI trong doanh nghiệp đang gặp khó khăn, nhân viên đã sử dụng AI hàng ngày thông qua các công cụ như ChatGPT, Claude và Gemini. Những ứng dụng "AI ngầm" này không phải là những cuộc chuyển đổi số lớn lao, mà là những ứng dụng nhỏ, cụ thể: soạn thảo email, tóm tắt tài liệu, sinh mã lập trình, chuẩn bị thuyết trình, hoặc phân tích phản hồi từ khách hàng. Những ứng dụng này thành công chính vì chúng mang tính chất nhiệm vụ cụ thể. Chúng tiết kiệm hàng giờ đồng hồ cho các hoạt động tập trung, nâng cao năng suất mà không cần những thay đổi lớn về quy trình làm việc hay ngân sách đầu tư.
Cách thức hoạt động của AI là để tăng cường năng suất, chứ không phải thay thế lực lượng lao động. Nhân viên sử dụng nó để làm tốt hơn công việc của họ, không phải để loại bỏ công việc của chính họ. Do đó, các công ty nên cân nhắc việc ghi nhận và mở rộng việc áp dụng AI từ đáy lên, điều này sẽ giúp họ khám phá giá trị thực sự mà AI có thể mang lại.
Một rào cản thực sự mà nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt là sự sẵn sàng áp dụng AI. Mặc dù nhiều công ty muốn mở rộng việc sử dụng AI, nhưng nhiều công ty không sẵn sàng. Sự chuẩn bị cho việc áp dụng AI thực sự cần nhiều hơn chỉ là giấy phép sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn. Sự thực là, sự sẵn sàng sẽ phát triển theo thời gian, và quá trình này sẽ không đến từ các giám đốc điều hành mà từ những nhân viên đang thử nghiệm AI trong công việc hàng ngày của họ.
Vậy, điều gì thực sự làm việc? Một con đường tốt hơn để tiến tới là mọi đề xuất AI nên trả lời một câu hỏi duy nhất: sáng kiến này tăng giá trị cho khách hàng như thế nào trong vòng 90 đến 180 ngày tới, đồng thời xây dựng các năng lực tích lũy trong 18 đến 24 tháng tới? Các công ty chiến thắng sẽ không phải là những công ty chỉ biết cắt giảm chi phí một cách nhanh chóng. Những công ty thành công là những công ty biết thay đổi công việc, để con người và máy móc cùng nhau nâng cao giá trị cho khách hàng.
AI không thất bại vì công nghệ. AI thất bại vì cách mà các nhà lãnh đạo lựa chọn sử dụng nó. Tập trung vào việc tạo ra giá trị, chứ không phải chỉ là giảm chi phí. Và hãy nhớ rằng, những hiểu biết tốt nhất về việc AI có thể giúp doanh nghiệp bạn như thế nào có thể đã nằm ngay trong tổ chức của bạn, đang âm thầm được thử nghiệm bởi nhân viên của bạn.
Nguồn tham khảo: ZDnet
Sửa lần cuối bởi điều hành viên: