AI kết thúc thời đại bằng cấp như thế nào?

[Nguyễn Hoàng]

Bạn còn cần bằng đại học để thay đổi thế giới không?

Một cậu học sinh trung học ở Mỹ, 18 tuổi, tạo ra ứng dụng đếm calo bằng AI, đạt 6 triệu lượt tải về. Còn hai sinh viên đại học thì xây ứng dụng học tập có 4 triệu người dùng mà không cần gọi vốn đầu tư. Không phải ai cũng là Zuckerberg, nhưng giờ thì bất kỳ ai có trí tò mò và một ý tưởng táo bạo cũng có thể tạo ra thứ gì đó rất lớn, nhờ vào AI. Câu hỏi đặt ra là: nếu bạn cũng có năng lực đó, bạn có tận dụng được thời cơ không?

AI giải phóng năng lực con người như thế nào?​

Theo Gian Segato, từ công ty Replit, nền tảng đang phát triển bùng nổ, AI đang "giải phóng những người có năng lực cao", tức là những người tò mò, có tinh thần phản biện và tin rằng thế giới có thể thay đổi. Trước kia, họ phải học kỹ năng chuyên môn, hoặc thuê người khác. Bây giờ, họ chỉ cần nói ra ý tưởng, AI sẽ giúp hiện thực hóa.

Segato không nói suông: Replit tăng doanh thu từ 10 lên 100 triệu đô chỉ trong 6 tháng. Cursor AI và các đối thủ cũng đang tăng trưởng tương tự.

Chìa khóa nằm ở sự chuyển đổi chi phí sáng tạo, từ thuê kỹ sư với mức lương 200.000 đô một năm, sang việc dùng AI chỉ tốn 20 đô mỗi tháng. Những người bình thường, từ tiệm cắt tóc đến quán ăn, đều có thể tạo hệ thống quản lý, đặt lịch… mà không cần viết mã.

Hết thời bằng cấp, bắt đầu kỷ nguyên của "tự làm"​

Segato cho rằng: “Trước đây phải có bằng cấp, có dấu đóng. Giờ, bạn có thể đạt cùng kết quả mà không cần học chuyên sâu, vì đã có công cụ hỗ trợ.” Điều này có thể là dấu chấm hết cho “chủ nghĩa bằng cấp”, khi kỹ năng thực tế, khả năng ứng dụng AI và tư duy phản biện mới là thứ được trọng dụng.

Tất nhiên, AI không thay thế con người trong mọi lĩnh vực. Trong y tế, quốc phòng, hàng không... vẫn cần người đứng ra chịu trách nhiệm. Nhưng trong các ngành sáng tạo, tiếp thị, thiết kế, tài chính, giáo dục, thử nghiệm không còn là rào cản, mà là cơ hội để học, để sửa, để làm lại đến khi đúng.

Không phải AI thay thế bạn, mà là người dùng AI sẽ vượt qua bạn​

Dự đoán của CEO Anthropic rằng AI sẽ thay thế nhiều công việc văn phòng có thể đúng. Nhưng theo Segato, AI không triệt tiêu sự khéo léo con người, mà khuếch đại nó. Nguồn cung tăng sẽ khiến nhu cầu cũng tăng theo, và công việc sẽ xuất hiện ở những nơi trước kia “bất khả thi”.

Nói cách khác, nếu bạn không tận dụng AI, không học cách dùng công cụ mới, bạn có thể bị bỏ lại. Nhưng nếu bạn tò mò, có tầm nhìn và hành động, AI sẽ mở ra cho bạn một con đường lớn hơn cả bằng cấp. (wsj.com)