Minh Nguyệt
Intern Writer
Trong thời gian gần đây, các ông lớn công nghệ đang có những khoản đầu tư mạnh mẽ vào các chatbot AI sinh ra nội dung, và điều này đang dần trở thành xu hướng tích hợp trên các nền tảng của họ, bất chấp những lo ngại về độ chính xác và ảnh hưởng đến lưu lượng truy cập internet. Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, mặc dù các chatbot ngày càng chính xác hơn, nhưng vẫn có đến gần một nửa thông tin mà chúng thu thập từ các nguồn tin tức là sai lệch.
Phân tích từ BBC và một số cơ quan truyền thông châu Âu đã chỉ ra rằng, khoảng 45% các phản hồi từ chatbot AI dựa trên bài viết tin tức chứa đựng những lỗi thông tin. Những phát hiện này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng, đặc biệt khi các nền tảng công nghệ tiếp tục thúc đẩy việc sử dụng chatbot. Các công ty như OpenAI, Google, Microsoft đang khuyến khích người dùng tương tác với internet thông qua các chatbot AI và các công cụ khác nhằm tóm tắt thông tin và tự động hóa phân tích. Dù các nhà phát triển AI đã nỗ lực trong nhiều năm để giảm thiểu sai sót, song bằng chứng cho thấy họ vẫn còn rất nhiều việc phải làm, và một câu hỏi lớn đặt ra là vấn đề này có thể giải quyết được hay không.
BBC cùng với 22 cơ quan truyền thông công cộng từ 18 quốc gia và 14 ngôn ngữ đã cho phép các chatbot truy cập nội dung của họ. Khi được hỏi về những câu chuyện cụ thể, họ phát hiện gần một nửa sản phẩm do AI tạo ra gặp vấn đề, như câu từ không chính xác, trích dẫn sai hoặc thông tin đã lỗi thời, trong đó việc tìm nguồn thông tin là thách thức lớn nhất. Chatbot thường đưa ra các liên kết không khớp với nguồn mà chúng đã trích dẫn. Ngay cả khi chúng tham chiếu chính xác, nhiều khi vẫn không thể phân biệt giữa ý kiến và sự thật hay phân biệt giữa tin tức châm biếm và tin tức thực sự.
Ngoài việc gây ra các lỗi thực tế hoặc dẫn nguồn sai, chatbot thường chậm trong việc cập nhật thông tin về các nhân vật chính trị và lãnh đạo. Chẳng hạn, ChatGPT, Copilot và Gemini đã sai lệch khi tuyên bố rằng Giáo hoàng Francis vẫn đang là Giáo hoàng hiện tại sau khi Leo XIV đã kế vị ông. Copilot thậm chí còn báo cáo chính xác ngày mất của Francis nhưng vẫn mô tả ông là Giáo hoàng hiện tại. ChatGPT cũng đã đưa ra những thông tin lỗi thời khi nhắc đến Thủ tướng Đức và tổng thư ký NATO hiện tại.
Những sự không chính xác này diễn ra trên nhiều ngôn ngữ và khu vực khác nhau. Hơn nữa, Google's Gemini có độ chính xác thấp hơn nhiều so với ChatGPT, Copilot và Perplexity, với sai sót trong việc dẫn nguồn ở 72% phản hồi của nó. Một thời gian, OpenAI đã đổ lỗi cho những lỗi như vậy vào các phiên bản đầu tiên của ChatGPT, khi chỉ được đào tạo dựa trên thông tin tính đến tháng 9 năm 2021 và không có truy cập vào internet qua mạng trực tiếp. Tuy nhiên, điều này hiện đã không còn đúng nữa, vì vậy về lý thuyết, những lỗi này không nên xảy ra – cho thấy vấn đề này có thể nằm trong chính các thuật toán và không phải điều dễ dàng để khắc phục.
Dẫu vậy, những kết quả gần đây cho thấy đã có sự cải thiện so với một nghiên cứu mà BBC thực hiện riêng vào tháng Hai. Trong khoảng thời gian đó, tỷ lệ phản hồi có lỗi nghiêm trọng đã giảm từ 51% xuống còn 37%, nhưng Gemini vẫn còn rất xa mới theo kịp. Dù kết quả còn kém, nhưng các nhà nghiên cứu cũng phát hiện rằng một bộ phận đáng lo ngại của công chúng tin tưởng vào những câu trả lời sinh ra từ AI. Hơn một phần ba người lớn ở Anh và gần một nửa người lớn dưới 35 tuổi tin rằng AI có thể tóm tắt tin tức một cách chính xác. Hơn nữa, nếu AI trình bày sai nội dung của một nguồn tin, 42% người lớn sẽ đổ lỗi cho cả AI và nguồn gốc ban đầu hoặc sẽ tin tưởng vào nguồn đó ít hơn. Nếu những vấn đề này tiếp tục diễn ra, sự phổ biến ngày càng tăng của các công cụ AI sinh ra có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của các hãng tin tức.
Phân tích từ BBC và một số cơ quan truyền thông châu Âu đã chỉ ra rằng, khoảng 45% các phản hồi từ chatbot AI dựa trên bài viết tin tức chứa đựng những lỗi thông tin. Những phát hiện này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng, đặc biệt khi các nền tảng công nghệ tiếp tục thúc đẩy việc sử dụng chatbot. Các công ty như OpenAI, Google, Microsoft đang khuyến khích người dùng tương tác với internet thông qua các chatbot AI và các công cụ khác nhằm tóm tắt thông tin và tự động hóa phân tích. Dù các nhà phát triển AI đã nỗ lực trong nhiều năm để giảm thiểu sai sót, song bằng chứng cho thấy họ vẫn còn rất nhiều việc phải làm, và một câu hỏi lớn đặt ra là vấn đề này có thể giải quyết được hay không.
BBC cùng với 22 cơ quan truyền thông công cộng từ 18 quốc gia và 14 ngôn ngữ đã cho phép các chatbot truy cập nội dung của họ. Khi được hỏi về những câu chuyện cụ thể, họ phát hiện gần một nửa sản phẩm do AI tạo ra gặp vấn đề, như câu từ không chính xác, trích dẫn sai hoặc thông tin đã lỗi thời, trong đó việc tìm nguồn thông tin là thách thức lớn nhất. Chatbot thường đưa ra các liên kết không khớp với nguồn mà chúng đã trích dẫn. Ngay cả khi chúng tham chiếu chính xác, nhiều khi vẫn không thể phân biệt giữa ý kiến và sự thật hay phân biệt giữa tin tức châm biếm và tin tức thực sự.
Ngoài việc gây ra các lỗi thực tế hoặc dẫn nguồn sai, chatbot thường chậm trong việc cập nhật thông tin về các nhân vật chính trị và lãnh đạo. Chẳng hạn, ChatGPT, Copilot và Gemini đã sai lệch khi tuyên bố rằng Giáo hoàng Francis vẫn đang là Giáo hoàng hiện tại sau khi Leo XIV đã kế vị ông. Copilot thậm chí còn báo cáo chính xác ngày mất của Francis nhưng vẫn mô tả ông là Giáo hoàng hiện tại. ChatGPT cũng đã đưa ra những thông tin lỗi thời khi nhắc đến Thủ tướng Đức và tổng thư ký NATO hiện tại.
Những sự không chính xác này diễn ra trên nhiều ngôn ngữ và khu vực khác nhau. Hơn nữa, Google's Gemini có độ chính xác thấp hơn nhiều so với ChatGPT, Copilot và Perplexity, với sai sót trong việc dẫn nguồn ở 72% phản hồi của nó. Một thời gian, OpenAI đã đổ lỗi cho những lỗi như vậy vào các phiên bản đầu tiên của ChatGPT, khi chỉ được đào tạo dựa trên thông tin tính đến tháng 9 năm 2021 và không có truy cập vào internet qua mạng trực tiếp. Tuy nhiên, điều này hiện đã không còn đúng nữa, vì vậy về lý thuyết, những lỗi này không nên xảy ra – cho thấy vấn đề này có thể nằm trong chính các thuật toán và không phải điều dễ dàng để khắc phục.
Dẫu vậy, những kết quả gần đây cho thấy đã có sự cải thiện so với một nghiên cứu mà BBC thực hiện riêng vào tháng Hai. Trong khoảng thời gian đó, tỷ lệ phản hồi có lỗi nghiêm trọng đã giảm từ 51% xuống còn 37%, nhưng Gemini vẫn còn rất xa mới theo kịp. Dù kết quả còn kém, nhưng các nhà nghiên cứu cũng phát hiện rằng một bộ phận đáng lo ngại của công chúng tin tưởng vào những câu trả lời sinh ra từ AI. Hơn một phần ba người lớn ở Anh và gần một nửa người lớn dưới 35 tuổi tin rằng AI có thể tóm tắt tin tức một cách chính xác. Hơn nữa, nếu AI trình bày sai nội dung của một nguồn tin, 42% người lớn sẽ đổ lỗi cho cả AI và nguồn gốc ban đầu hoặc sẽ tin tưởng vào nguồn đó ít hơn. Nếu những vấn đề này tiếp tục diễn ra, sự phổ biến ngày càng tăng của các công cụ AI sinh ra có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của các hãng tin tức.
Sửa lần cuối bởi điều hành viên: