Hoàng Anh
Topaz
Sau 18 năm kể từ khi chiếc iPhone đầu tiên ra mắt, hiệu năng xử lý của dòng smartphone này đã có một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc, tăng tới gần 385 lần. Với những cải tiến sắp có trên dòng chip A19 Pro, các chuyên gia dự đoán con số này có thể sẽ chạm mốc 500 lần vào năm sau, một minh chứng cho sự thống trị của Apple trong lĩnh vực thiết kế vi xử lý di động.
Theo một thống kê từ blog công nghệ PC Watch của Nhật Bản, hiệu năng của vi xử lý trên iPhone đã có một hành trình phát triển phi thường. Chiếc iPhone đầu tiên ra mắt vào năm 2007 chỉ được trang bị vi xử lý ARM11 tốc độ 412MHz do Samsung sản xuất và 128MB RAM. Ở thời điểm đó, người dùng gần như chỉ có thể xem YouTube qua Wi-Fi và không thể nhận cuộc gọi nếu đang sử dụng trình duyệt.
Để so sánh, chiếc iPhone 16 Pro Max mới nhất sở hữu chip A18 Pro mạnh mẽ, 8GB RAM và một hệ thống camera phức tạp, có khả năng xử lý hàng nghìn tỷ phép tính mỗi giây cho các tác vụ trí tuệ nhân tạo.
Hành trình tăng trưởng này được đánh dấu bởi những cột mốc quan trọng. Vào năm 2013, Apple đã tạo ra một cuộc cách mạng khi chuyển sang kiến trúc 64-bit với con chip A7 trên iPhone 5S, mở ra một kỷ nguyên mới cho hiệu năng smartphone.
Một quyết định chiến lược khác là việc Apple dần chuyển từ Samsung sang TSMC làm đối tác sản xuất chip chính. Sự việc "Chipgate" vào thời điểm ra mắt iPhone 6S, khi phiên bản chip A9 do TSMC sản xuất cho thời lượng pin tốt hơn bản của Samsung, đã củng cố vững chắc cho mối quan hệ đối tác này.
Theo các tính toán, CPU của iPhone đã đạt mức tăng trưởng hiệu năng trung bình khoảng 40% mỗi năm. Nếu con chip A19 Pro – dự kiến sẽ được sản xuất trên tiến trình 3nm thế hệ thứ ba của TSMC – đạt được kỳ vọng, tổng mức tăng hiệu suất từ chiếc iPhone đời đầu đến iPhone 17 có thể sẽ đạt tới 500 lần.
Nhìn xa hơn, lộ trình công nghệ cho thấy sự tăng trưởng này vẫn chưa dừng lại. Vào năm 2026, chip A20 được dự kiến sẽ là dòng vi xử lý đầu tiên của Apple được sản xuất trên tiến trình 2nm. Và đến năm 2028, TSMC dự kiến sẽ triển khai tiến trình 1.4nm. Mỗi bước thu nhỏ tiến trình sản xuất sẽ cho phép Apple nhồi nhét nhiều bóng bán dẫn hơn vào một con chip, từ đó tiếp tục tăng cường sức mạnh và hiệu quả sử dụng năng lượng.
Chiến lược kiểm soát chặt chẽ cả phần cứng (thiết kế chip A-series) và phần mềm (hệ điều hành iOS), kết hợp với năng lực sản xuất hàng đầu của TSMC, chính là "át chủ bài" giúp Apple tạo ra những vi xử lý smartphone mạnh mẽ và hiệu quả nhất trên thị trường, duy trì một lợi thế cạnh tranh mà các đối thủ rất khó có thể san lấp.
Từ chiếc điện thoại "sơ khai" đến cỗ máy di động mạnh mẽ
Theo một thống kê từ blog công nghệ PC Watch của Nhật Bản, hiệu năng của vi xử lý trên iPhone đã có một hành trình phát triển phi thường. Chiếc iPhone đầu tiên ra mắt vào năm 2007 chỉ được trang bị vi xử lý ARM11 tốc độ 412MHz do Samsung sản xuất và 128MB RAM. Ở thời điểm đó, người dùng gần như chỉ có thể xem YouTube qua Wi-Fi và không thể nhận cuộc gọi nếu đang sử dụng trình duyệt.
Để so sánh, chiếc iPhone 16 Pro Max mới nhất sở hữu chip A18 Pro mạnh mẽ, 8GB RAM và một hệ thống camera phức tạp, có khả năng xử lý hàng nghìn tỷ phép tính mỗi giây cho các tác vụ trí tuệ nhân tạo.
Những cột mốc quan trọng và sự thống trị của TSMC
Hành trình tăng trưởng này được đánh dấu bởi những cột mốc quan trọng. Vào năm 2013, Apple đã tạo ra một cuộc cách mạng khi chuyển sang kiến trúc 64-bit với con chip A7 trên iPhone 5S, mở ra một kỷ nguyên mới cho hiệu năng smartphone.
Một quyết định chiến lược khác là việc Apple dần chuyển từ Samsung sang TSMC làm đối tác sản xuất chip chính. Sự việc "Chipgate" vào thời điểm ra mắt iPhone 6S, khi phiên bản chip A9 do TSMC sản xuất cho thời lượng pin tốt hơn bản của Samsung, đã củng cố vững chắc cho mối quan hệ đối tác này.
Tương lai với các tiến trình 2nm và 1.4nm
Theo các tính toán, CPU của iPhone đã đạt mức tăng trưởng hiệu năng trung bình khoảng 40% mỗi năm. Nếu con chip A19 Pro – dự kiến sẽ được sản xuất trên tiến trình 3nm thế hệ thứ ba của TSMC – đạt được kỳ vọng, tổng mức tăng hiệu suất từ chiếc iPhone đời đầu đến iPhone 17 có thể sẽ đạt tới 500 lần.
Nhìn xa hơn, lộ trình công nghệ cho thấy sự tăng trưởng này vẫn chưa dừng lại. Vào năm 2026, chip A20 được dự kiến sẽ là dòng vi xử lý đầu tiên của Apple được sản xuất trên tiến trình 2nm. Và đến năm 2028, TSMC dự kiến sẽ triển khai tiến trình 1.4nm. Mỗi bước thu nhỏ tiến trình sản xuất sẽ cho phép Apple nhồi nhét nhiều bóng bán dẫn hơn vào một con chip, từ đó tiếp tục tăng cường sức mạnh và hiệu quả sử dụng năng lượng.
Chiến lược kiểm soát chặt chẽ cả phần cứng (thiết kế chip A-series) và phần mềm (hệ điều hành iOS), kết hợp với năng lực sản xuất hàng đầu của TSMC, chính là "át chủ bài" giúp Apple tạo ra những vi xử lý smartphone mạnh mẽ và hiệu quả nhất trên thị trường, duy trì một lợi thế cạnh tranh mà các đối thủ rất khó có thể san lấp.