Homelander The Seven
I will laser every f****** one of you!
Năm 2011, Tổng thống Barack Obama khi đó đã từng đặt câu hỏi với CEO Apple Steve Jobs về việc cần những gì để đưa hoạt động sản xuất iPhone về Hoa Kỳ, theo The New York Times. Mười bốn năm sau, Tổng thống Donald Trump đang "khơi lại" câu hỏi đó với CEO Apple hiện tại, Tim Cook – và lần này, "canh bạc" còn lớn hơn rất nhiều. Ông Trump đã đe dọa áp mức thuế "khủng" 25% đối với Apple và các công ty điện thoại thông minh khác nếu họ không sản xuất điện thoại bán tại Mỹ ngay trên đất Mỹ.
"Tôi đã thông báo từ lâu với Tim Cook của Apple rằng tôi kỳ vọng những chiếc iPhone của họ sẽ được bán tại Hoa Kỳ sẽ được sản xuất và lắp ráp tại Hoa Kỳ, chứ không phải Ấn Độ hay bất kỳ nơi nào khác," ông Trump đăng trên Truth Social vào thứ Sáu. "Nếu không phải như vậy, Apple phải trả một khoản Thuế ít nhất 25% cho Hoa Kỳ."
Đầu tháng này, CEO Apple Tim Cook cho biết ông dự kiến phần lớn iPhone dành cho thị trường Mỹ sẽ được vận chuyển từ Ấn Độ.
Việc phục hồi ngành sản xuất của Hoa Kỳ là một mục tiêu trụ cột trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump. Trong ba tháng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông đã tung ra một loạt các biện pháp thuế quan, hứa hẹn sẽ áp thuế lên gần như mọi sản phẩm được sản xuất ở nước ngoài nhằm nỗ lực thúc đẩy việc làm tại Mỹ và tái cân bằng những gì ông cho là các thông lệ không công bằng của các đối tác thương mại của Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia trao đổi với CNN cho rằng việc sản xuất iPhone tại Hoa Kỳ sẽ đảo lộn hoàn toàn cách Apple xây dựng sản phẩm mang lại lợi nhuận cao nhất của mình. Việc chuyển sản xuất iPhone về Mỹ đồng nghĩa với việc phải từ bỏ các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ, những nơi có lực lượng lao động và kỹ năng chuyên môn hóa cao cần thiết để sản xuất hàng triệu chiếc iPhone mà Apple xuất xưởng mỗi năm. Kết quả có thể là việc tăng giá hoặc thay đổi thiết kế đối với iPhone, một số nhà phân tích ước tính.
"Về cơ bản, điều đó không khả thi," phó chủ tịch và nhà phân tích chính Dipanjan Chatterjee tại công ty nghiên cứu thị trường Forrester, nhận định.
Trung Quốc hiện đã có một hệ thống nhà máy rộng lớn được thiết kế riêng cho việc lắp ráp thiết bị điện tử. Đối tác lắp ráp iPhone lâu năm Foxconn của Apple tuyển dụng tới 900.000 người trong mùa cao điểm, mặc dù không rõ có bao nhiêu trong số đó làm việc tại Trung Quốc và liên quan đến công việc sản xuất iPhone. Công nhân sống trong các ký túc xá, giúp dễ dàng thay đổi kế hoạch sản xuất với thời gian thông báo ngắn, như ông Chatterjee chỉ ra. Quy trình sản xuất được chuyên môn hóa cao tùy thuộc vào sản phẩm; đó không phải là một phương pháp "một kích cỡ cho tất cả" dễ dàng sao chép.
"Chuyên môn để tạo ra từng linh kiện là thứ phải được trau dồi trong một thời gian dài," phó chủ tịch cấp cao David Marcotte tại công ty nghiên cứu thị trường quốc tế Kantar, cho biết.
Cũng có câu hỏi về việc liệu có đủ nhu cầu cho các công việc nhà máy ở Mỹ hay không. Ngành sản xuất đã suy giảm ở Hoa Kỳ, với chỉ 8% công nhân Mỹ làm việc trong lĩnh vực đó tính đến đầu năm nay, so với khoảng 26% vào năm 1970, theo Cục Thống kê Lao động. Và rất nhiều thứ đã thay đổi kể từ năm 1970. Carolyn Lee, giám đốc điều hành của Viện Sản xuất, trước đây đã nói với CNN rằng "công việc đã thay đổi rất nhiều" và các vai trò sản xuất hiện đại liên quan đến các kỹ năng như lập trình và phân tích dữ liệu.
Apple vào tháng 2 cho biết họ có kế hoạch đầu tư 500 tỷ USD vào việc phát triển dấu ấn của mình tại Mỹ trong bốn năm tới. Khoản đầu tư này sẽ được dùng để thúc đẩy các nỗ lực nghiên cứu và phát triển, mở một cơ sở mới để sản xuất máy chủ hỗ trợ các tính năng phần mềm Apple Intelligence và ra mắt một học viện ở Detroit để dạy các công ty về kỹ thuật sản xuất thông minh và AI. Ông Trump đã tuyên bố khoản đầu tư này – cùng với cam kết 100 tỷ USD từ nhà sản xuất chip TSMC của Đài Loan để mở rộng tại Mỹ – là một chiến thắng chính trị và một bước tiến tới việc đưa thêm hoạt động sản xuất công nghệ về nước.
Nhưng học viện của Apple sẽ dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, theo thông cáo báo chí của Apple, chứ không phải đào tạo công nhân hay xây dựng cơ sở hạ tầng để sản xuất iPhone theo cách được thực hiện ở Trung Quốc hay Ấn Độ.
Chính ông Cook cũng đã thừa nhận khoảng trống về lao động cần thiết để sản xuất iPhone tại Mỹ. Phát biểu tại một sự kiện của Tạp chí Fortune vào năm 2017, ông mô tả môi trường sản xuất ở Trung Quốc là sự kết hợp giữa kỹ năng của "thợ thủ công", "robot tinh vi" và "thế giới khoa học máy tính". "Sự giao thoa đó, vốn rất hiếm thấy ở bất kỳ đâu, loại kỹ năng đó, rất quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của chúng tôi vì mức độ chính xác và chất lượng mà chúng tôi mong muốn," ông nói.
CEO và người sáng lập nhà sản xuất nhẫn thông minh Ultrahuman Mohit Kumar có kinh nghiệm trực tiếp trong việc chuyển sản xuất một sản phẩm công nghệ về Mỹ từ Ấn Độ. Ultrahuman bắt đầu sản xuất thiết bị theo dõi sức khỏe đeo ngón tay của mình tại Texas vào tháng 11 sau khi hợp tác với nhà sản xuất điện tử SVtronics. Công ty nhẫn thông minh này đã tự động hóa nhiều tác vụ hơn để tránh chi phí lao động cao hơn ở Hoa Kỳ và tuyển dụng những công nhân được đào tạo đa năng trong nhiều bước của quy trình – chẳng hạn như đúc và đánh bóng nhẫn – thay vì chỉ một trong những bước đó, ông nói với CNN.
Chủ đề này cũng đã được đề cập vào tháng 4, khi Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Howard Lutnick nói với CNBC rằng ông Cook cho biết Apple cần "cánh tay robot" để xây dựng iPhone tại Hoa Kỳ ở cùng quy mô và độ chính xác như các cơ sở của họ ở nước ngoài.
Người sáng lập và CEO của công ty phân tích Moor Insights & Strategy Patrick Moorhead cho rằng Apple có thể khả thi chuyển một phần sản xuất iPhone về Mỹ trong vòng 5 năm. Nhưng điều đó sẽ liên quan đến việc tự động hóa một số quy trình để bù đắp cho khoảng cách kỹ năng ở Mỹ so với Trung Quốc và Ấn Độ. Điều đó cũng có thể liên quan đến việc thay đổi thiết kế của iPhone để phù hợp hơn với tự động hóa, chẳng hạn như thay đổi cách các thành phần nhất định được dán lại với nhau.
Nhiều nhà cung cấp của Apple có trụ sở tại Trung Quốc, vì vậy việc chuyển sang Mỹ ngay cả chỉ để lắp ráp cũng có nghĩa là phải dịch chuyển xa hơn khỏi các linh kiện quan trọng. Dan Ives, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu công nghệ toàn cầu của Wedbush Securities, nói với CNN vào tháng trước qua email rằng ước tính 90% quy trình sản xuất của iPhone diễn ra ở Trung Quốc, mặc dù ông nói rằng con số đó hiện gần hơn với 40% sau khi Apple đã chuyển nhiều hoạt động sản xuất hơn sang Ấn Độ. Ông cũng ước tính rằng việc sản xuất iPhone tại Hoa Kỳ có thể làm tăng giá thiết bị lên gấp ba lần.
Dù thế nào đi nữa, Apple cũng phải đối mặt với một quyết định khó khăn, ông Chatterjee của Forrester cho biết, bất chấp cuộc gặp của ông Cook với ông Trump vào tuần trước và khoản quyên góp 1 triệu USD mà ông đã thực hiện cho lễ nhậm chức của ông Trump, theo Axios.
"Bởi vì bạn không thể thực tế, từ quan điểm kinh tế, đưa sản xuất về Mỹ, cũng như không thực sự khả thi trong bối cảnh này để nói, 'Không, tôi sẽ không làm điều đó'," ông nói. "Vì vậy, bạn phải đi trên con đường mỏng manh đó, sợi dây đó, càng lâu càng tốt."
Áp lực từ chính quyền Trump đặt Apple vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Việc tuân thủ yêu cầu sản xuất tại Mỹ có thể làm tăng chi phí đáng kể và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của iPhone. Tuy nhiên, việc phớt lờ yêu cầu này có thể dẫn đến những biện pháp trừng phạt thương mại nặng nề. Quyết định của Apple trong thời gian tới sẽ không chỉ ảnh hưởng đến bản thân công ty mà còn có thể định hình lại chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Tối hậu thư gửi Tim Cook
"Tôi đã thông báo từ lâu với Tim Cook của Apple rằng tôi kỳ vọng những chiếc iPhone của họ sẽ được bán tại Hoa Kỳ sẽ được sản xuất và lắp ráp tại Hoa Kỳ, chứ không phải Ấn Độ hay bất kỳ nơi nào khác," ông Trump đăng trên Truth Social vào thứ Sáu. "Nếu không phải như vậy, Apple phải trả một khoản Thuế ít nhất 25% cho Hoa Kỳ."
Đầu tháng này, CEO Apple Tim Cook cho biết ông dự kiến phần lớn iPhone dành cho thị trường Mỹ sẽ được vận chuyển từ Ấn Độ.
Việc phục hồi ngành sản xuất của Hoa Kỳ là một mục tiêu trụ cột trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump. Trong ba tháng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông đã tung ra một loạt các biện pháp thuế quan, hứa hẹn sẽ áp thuế lên gần như mọi sản phẩm được sản xuất ở nước ngoài nhằm nỗ lực thúc đẩy việc làm tại Mỹ và tái cân bằng những gì ông cho là các thông lệ không công bằng của các đối tác thương mại của Mỹ.
Nhiệm vụ bất khả thi
Tuy nhiên, các chuyên gia trao đổi với CNN cho rằng việc sản xuất iPhone tại Hoa Kỳ sẽ đảo lộn hoàn toàn cách Apple xây dựng sản phẩm mang lại lợi nhuận cao nhất của mình. Việc chuyển sản xuất iPhone về Mỹ đồng nghĩa với việc phải từ bỏ các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ, những nơi có lực lượng lao động và kỹ năng chuyên môn hóa cao cần thiết để sản xuất hàng triệu chiếc iPhone mà Apple xuất xưởng mỗi năm. Kết quả có thể là việc tăng giá hoặc thay đổi thiết kế đối với iPhone, một số nhà phân tích ước tính.
"Về cơ bản, điều đó không khả thi," phó chủ tịch và nhà phân tích chính Dipanjan Chatterjee tại công ty nghiên cứu thị trường Forrester, nhận định.
Trung Quốc hiện đã có một hệ thống nhà máy rộng lớn được thiết kế riêng cho việc lắp ráp thiết bị điện tử. Đối tác lắp ráp iPhone lâu năm Foxconn của Apple tuyển dụng tới 900.000 người trong mùa cao điểm, mặc dù không rõ có bao nhiêu trong số đó làm việc tại Trung Quốc và liên quan đến công việc sản xuất iPhone. Công nhân sống trong các ký túc xá, giúp dễ dàng thay đổi kế hoạch sản xuất với thời gian thông báo ngắn, như ông Chatterjee chỉ ra. Quy trình sản xuất được chuyên môn hóa cao tùy thuộc vào sản phẩm; đó không phải là một phương pháp "một kích cỡ cho tất cả" dễ dàng sao chép.
"Chuyên môn để tạo ra từng linh kiện là thứ phải được trau dồi trong một thời gian dài," phó chủ tịch cấp cao David Marcotte tại công ty nghiên cứu thị trường quốc tế Kantar, cho biết.
Cũng có câu hỏi về việc liệu có đủ nhu cầu cho các công việc nhà máy ở Mỹ hay không. Ngành sản xuất đã suy giảm ở Hoa Kỳ, với chỉ 8% công nhân Mỹ làm việc trong lĩnh vực đó tính đến đầu năm nay, so với khoảng 26% vào năm 1970, theo Cục Thống kê Lao động. Và rất nhiều thứ đã thay đổi kể từ năm 1970. Carolyn Lee, giám đốc điều hành của Viện Sản xuất, trước đây đã nói với CNN rằng "công việc đã thay đổi rất nhiều" và các vai trò sản xuất hiện đại liên quan đến các kỹ năng như lập trình và phân tích dữ liệu.
Khoảng trống lao động
Apple vào tháng 2 cho biết họ có kế hoạch đầu tư 500 tỷ USD vào việc phát triển dấu ấn của mình tại Mỹ trong bốn năm tới. Khoản đầu tư này sẽ được dùng để thúc đẩy các nỗ lực nghiên cứu và phát triển, mở một cơ sở mới để sản xuất máy chủ hỗ trợ các tính năng phần mềm Apple Intelligence và ra mắt một học viện ở Detroit để dạy các công ty về kỹ thuật sản xuất thông minh và AI. Ông Trump đã tuyên bố khoản đầu tư này – cùng với cam kết 100 tỷ USD từ nhà sản xuất chip TSMC của Đài Loan để mở rộng tại Mỹ – là một chiến thắng chính trị và một bước tiến tới việc đưa thêm hoạt động sản xuất công nghệ về nước.
Nhưng học viện của Apple sẽ dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, theo thông cáo báo chí của Apple, chứ không phải đào tạo công nhân hay xây dựng cơ sở hạ tầng để sản xuất iPhone theo cách được thực hiện ở Trung Quốc hay Ấn Độ.
Chính ông Cook cũng đã thừa nhận khoảng trống về lao động cần thiết để sản xuất iPhone tại Mỹ. Phát biểu tại một sự kiện của Tạp chí Fortune vào năm 2017, ông mô tả môi trường sản xuất ở Trung Quốc là sự kết hợp giữa kỹ năng của "thợ thủ công", "robot tinh vi" và "thế giới khoa học máy tính". "Sự giao thoa đó, vốn rất hiếm thấy ở bất kỳ đâu, loại kỹ năng đó, rất quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của chúng tôi vì mức độ chính xác và chất lượng mà chúng tôi mong muốn," ông nói.
CEO và người sáng lập nhà sản xuất nhẫn thông minh Ultrahuman Mohit Kumar có kinh nghiệm trực tiếp trong việc chuyển sản xuất một sản phẩm công nghệ về Mỹ từ Ấn Độ. Ultrahuman bắt đầu sản xuất thiết bị theo dõi sức khỏe đeo ngón tay của mình tại Texas vào tháng 11 sau khi hợp tác với nhà sản xuất điện tử SVtronics. Công ty nhẫn thông minh này đã tự động hóa nhiều tác vụ hơn để tránh chi phí lao động cao hơn ở Hoa Kỳ và tuyển dụng những công nhân được đào tạo đa năng trong nhiều bước của quy trình – chẳng hạn như đúc và đánh bóng nhẫn – thay vì chỉ một trong những bước đó, ông nói với CNN.
Chủ đề này cũng đã được đề cập vào tháng 4, khi Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Howard Lutnick nói với CNBC rằng ông Cook cho biết Apple cần "cánh tay robot" để xây dựng iPhone tại Hoa Kỳ ở cùng quy mô và độ chính xác như các cơ sở của họ ở nước ngoài.
Người sáng lập và CEO của công ty phân tích Moor Insights & Strategy Patrick Moorhead cho rằng Apple có thể khả thi chuyển một phần sản xuất iPhone về Mỹ trong vòng 5 năm. Nhưng điều đó sẽ liên quan đến việc tự động hóa một số quy trình để bù đắp cho khoảng cách kỹ năng ở Mỹ so với Trung Quốc và Ấn Độ. Điều đó cũng có thể liên quan đến việc thay đổi thiết kế của iPhone để phù hợp hơn với tự động hóa, chẳng hạn như thay đổi cách các thành phần nhất định được dán lại với nhau.
Nhiều nhà cung cấp của Apple có trụ sở tại Trung Quốc, vì vậy việc chuyển sang Mỹ ngay cả chỉ để lắp ráp cũng có nghĩa là phải dịch chuyển xa hơn khỏi các linh kiện quan trọng. Dan Ives, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu công nghệ toàn cầu của Wedbush Securities, nói với CNN vào tháng trước qua email rằng ước tính 90% quy trình sản xuất của iPhone diễn ra ở Trung Quốc, mặc dù ông nói rằng con số đó hiện gần hơn với 40% sau khi Apple đã chuyển nhiều hoạt động sản xuất hơn sang Ấn Độ. Ông cũng ước tính rằng việc sản xuất iPhone tại Hoa Kỳ có thể làm tăng giá thiết bị lên gấp ba lần.
Quyết định khó khăn cho Apple
Dù thế nào đi nữa, Apple cũng phải đối mặt với một quyết định khó khăn, ông Chatterjee của Forrester cho biết, bất chấp cuộc gặp của ông Cook với ông Trump vào tuần trước và khoản quyên góp 1 triệu USD mà ông đã thực hiện cho lễ nhậm chức của ông Trump, theo Axios.
"Bởi vì bạn không thể thực tế, từ quan điểm kinh tế, đưa sản xuất về Mỹ, cũng như không thực sự khả thi trong bối cảnh này để nói, 'Không, tôi sẽ không làm điều đó'," ông nói. "Vì vậy, bạn phải đi trên con đường mỏng manh đó, sợi dây đó, càng lâu càng tốt."
Áp lực từ chính quyền Trump đặt Apple vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Việc tuân thủ yêu cầu sản xuất tại Mỹ có thể làm tăng chi phí đáng kể và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của iPhone. Tuy nhiên, việc phớt lờ yêu cầu này có thể dẫn đến những biện pháp trừng phạt thương mại nặng nề. Quyết định của Apple trong thời gian tới sẽ không chỉ ảnh hưởng đến bản thân công ty mà còn có thể định hình lại chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
