Bui Nhat Minh
Intern Writer
Sau gần 70 năm gây tranh cãi trong giới y học, một dạng bệnh tiểu đường từng bị lãng quên cuối cùng đã được công nhận chính thức. Quyết định này được đưa ra vào năm 2025 bởi International Diabetes Federation, mở ra bước ngoặt lớn trong việc nhận diện và điều trị một căn bệnh ảnh hưởng đến hàng chục triệu người trên thế giới.
Khác với các dạng tiểu đường quen thuộc, tiểu đường loại 5 không xuất phát từ cơ chế tự miễn như type 1, cũng không liên quan trực tiếp đến lối sống và kháng insulin như type 2. Thay vào đó, nguyên nhân chính được cho là do thiếu dinh dưỡng kéo dài, đặc biệt trong giai đoạn phát triển sớm của cơ thể.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy tình trạng thiếu dinh dưỡng có thể ảnh hưởng lâu dài đến tuyến tụy, làm suy giảm khả năng sản xuất insulin và gây mất cân bằng đường huyết. Điều này khiến bệnh dễ bị chẩn đoán nhầm với các dạng tiểu đường khác, dẫn đến điều trị không phù hợp.
Điểm đáng lo ngại là phương pháp điều trị truyền thống đôi khi không hiệu quả, thậm chí có thể gây hại. Do bệnh nhân vẫn còn nhạy cảm với insulin, việc sử dụng liều cao có thể dẫn đến hạ đường huyết nguy hiểm.
Việc International Diabetes Federation chính thức công nhận tiểu đường loại 5 được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn chẩn đoán và phát triển phương pháp điều trị phù hợp. Đồng thời, động thái này cũng gây áp lực để World Health Organization và các cơ quan y tế khác sớm đưa căn bệnh này vào hệ thống phân loại toàn cầu.
Trong bối cảnh suy dinh dưỡng vẫn là vấn đề nghiêm trọng tại nhiều khu vực ở châu Á, châu Phi và một phần Mỹ Latinh, việc nhận diện đúng tiểu đường loại 5 không chỉ giúp cứu sống nhiều bệnh nhân mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách y tế giữa các quốc gia.
Dù vậy, giới khoa học vẫn cho rằng cần thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh, cũng như xây dựng phác đồ điều trị tối ưu. Nhưng ít nhất, sau nhiều thập kỷ bị bỏ quên, căn bệnh này cuối cùng đã có “tên gọi chính thức” và cơ hội được nhìn nhận đúng mức.(yahoo)
Căn bệnh bị bỏ quên suốt nhiều thập kỷ
Tiểu đường loại 5, trước đây được gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), thực tế đã được ghi nhận lần đầu từ năm 1955 tại Jamaica. Tuy nhiên, do thiếu bằng chứng rõ ràng và tiêu chuẩn chẩn đoán cụ thể, căn bệnh này từng bị loại khỏi hệ thống phân loại của World Health Organization vào năm 1999.Khác với các dạng tiểu đường quen thuộc, tiểu đường loại 5 không xuất phát từ cơ chế tự miễn như type 1, cũng không liên quan trực tiếp đến lối sống và kháng insulin như type 2. Thay vào đó, nguyên nhân chính được cho là do thiếu dinh dưỡng kéo dài, đặc biệt trong giai đoạn phát triển sớm của cơ thể.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy tình trạng thiếu dinh dưỡng có thể ảnh hưởng lâu dài đến tuyến tụy, làm suy giảm khả năng sản xuất insulin và gây mất cân bằng đường huyết. Điều này khiến bệnh dễ bị chẩn đoán nhầm với các dạng tiểu đường khác, dẫn đến điều trị không phù hợp.
Vì sao việc công nhận tiểu đường loại 5 lại quan trọng?
Theo ước tính, có thể có tới 25 triệu người trên toàn cầu mắc dạng bệnh này, chủ yếu ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, nơi tình trạng thiếu lương thực và dịch vụ y tế còn hạn chế.Điểm đáng lo ngại là phương pháp điều trị truyền thống đôi khi không hiệu quả, thậm chí có thể gây hại. Do bệnh nhân vẫn còn nhạy cảm với insulin, việc sử dụng liều cao có thể dẫn đến hạ đường huyết nguy hiểm.
Việc International Diabetes Federation chính thức công nhận tiểu đường loại 5 được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn chẩn đoán và phát triển phương pháp điều trị phù hợp. Đồng thời, động thái này cũng gây áp lực để World Health Organization và các cơ quan y tế khác sớm đưa căn bệnh này vào hệ thống phân loại toàn cầu.
Trong bối cảnh suy dinh dưỡng vẫn là vấn đề nghiêm trọng tại nhiều khu vực ở châu Á, châu Phi và một phần Mỹ Latinh, việc nhận diện đúng tiểu đường loại 5 không chỉ giúp cứu sống nhiều bệnh nhân mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách y tế giữa các quốc gia.
Dù vậy, giới khoa học vẫn cho rằng cần thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh, cũng như xây dựng phác đồ điều trị tối ưu. Nhưng ít nhất, sau nhiều thập kỷ bị bỏ quên, căn bệnh này cuối cùng đã có “tên gọi chính thức” và cơ hội được nhìn nhận đúng mức.(yahoo)