Tháp rơi tự do
Intern Writer
Báo cáo mới công bố của Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra hàng loạt vấn đề đáng chú ý trong hoạt động của các tổ chức tài chính – ngân hàng, trong đó nổi bật là tình trạng sử dụng đất chưa hiệu quả, đầu tư kém hiệu quả và tiến độ xử lý nợ xấu chưa đạt kỳ vọng trong giai đoạn 2021–2025.
Theo kết quả kiểm toán, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam hiện có 28 cơ sở đất với tổng diện tích khoảng 2ha đang trong trạng thái nghiên cứu phương án sử dụng, tạm khai thác hoặc chờ xử lý, thậm chí có khả năng phải trả lại Nhà nước. Tình trạng này không chỉ xuất hiện ở BIDV mà còn ghi nhận tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam với 5 cơ sở đất, tổng diện tích khoảng 2,5ha vẫn để trống, chưa được đưa vào xây dựng hay khai thác.
Không dừng lại ở hệ thống ngân hàng, vấn đề sử dụng tài sản công kém hiệu quả còn lan sang các đơn vị khác. Bảo hiểm xã hội Việt Nam hiện có 25 cơ sở đất không còn nhu cầu sử dụng, dù đã báo cáo nhưng vẫn chưa hoàn tất thủ tục bàn giao, cho thấy những vướng mắc trong quy trình xử lý tài sản công.
Song song với đó, kiểm toán cũng chỉ ra nhiều khoản đầu tư kém hiệu quả tại các doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm và chứng khoán. Một số khoản đầu tư đã phải trích lập dự phòng gần như toàn bộ giá trị, phản ánh rủi ro mất vốn cao. Đáng lo ngại hơn, có những khoản đầu tư tồn đọng kéo dài, doanh nghiệp hoạt động yếu kém, thậm chí mất khả năng liên lạc, làm gia tăng áp lực tài chính và quản trị rủi ro.
Ở một góc nhìn khác, bức tranh toàn ngành ngân hàng vẫn có những điểm tích cực. Năm 2025, BIDV tiếp tục giữ vị thế là ngân hàng có quy mô lớn nhất hệ thống với tổng tài sản xấp xỉ 3,33 triệu tỷ đồng, tăng 21% so với đầu năm. Mạng lưới hơn 1.100 điểm giao dịch giúp ngân hàng duy trì lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trong hoạt động bán lẻ và triển khai các chương trình tín dụng quy mô lớn.
Về điều hành vĩ mô, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được đánh giá đã điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động và linh hoạt trong năm 2024. Nhờ đó, lạm phát được kiểm soát ở mức 2,7%, thanh khoản hệ thống được đảm bảo, đồng thời tạo điều kiện hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Mặt bằng lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống đến cuối năm 2024 ở mức 8,03%, giảm khoảng 1,23 điểm phần trăm so với cuối năm trước đó.
Dù vậy, Kiểm toán Nhà nước vẫn lưu ý rằng một số mục tiêu trong Đề án cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021–2025 chưa đạt được hoặc gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Đặc biệt, công tác phân loại nợ tại một số ngân hàng vẫn chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tín dụng.
Tại BIDV, số liệu sau kiểm toán đã có sự điều chỉnh đáng kể. Dư nợ nhóm 1 và nhóm 3 ghi nhận giảm, trong khi các nhóm nợ có mức độ rủi ro cao hơn như nhóm 2, nhóm 4 và nhóm 5 lại tăng lên. Điều này cho thấy áp lực tiềm ẩn về chất lượng tài sản và yêu cầu siết chặt quản trị rủi ro trong thời gian tới.
Nhìn tổng thể, báo cáo kiểm toán không chỉ phản ánh những tồn tại cụ thể mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đặc biệt là tài sản đất đai, đồng thời cải thiện chất lượng đầu tư và quản trị rủi ro trong toàn hệ thống tài chính – ngân hàng.
Theo kết quả kiểm toán, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam hiện có 28 cơ sở đất với tổng diện tích khoảng 2ha đang trong trạng thái nghiên cứu phương án sử dụng, tạm khai thác hoặc chờ xử lý, thậm chí có khả năng phải trả lại Nhà nước. Tình trạng này không chỉ xuất hiện ở BIDV mà còn ghi nhận tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam với 5 cơ sở đất, tổng diện tích khoảng 2,5ha vẫn để trống, chưa được đưa vào xây dựng hay khai thác.
Không dừng lại ở hệ thống ngân hàng, vấn đề sử dụng tài sản công kém hiệu quả còn lan sang các đơn vị khác. Bảo hiểm xã hội Việt Nam hiện có 25 cơ sở đất không còn nhu cầu sử dụng, dù đã báo cáo nhưng vẫn chưa hoàn tất thủ tục bàn giao, cho thấy những vướng mắc trong quy trình xử lý tài sản công.
Song song với đó, kiểm toán cũng chỉ ra nhiều khoản đầu tư kém hiệu quả tại các doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm và chứng khoán. Một số khoản đầu tư đã phải trích lập dự phòng gần như toàn bộ giá trị, phản ánh rủi ro mất vốn cao. Đáng lo ngại hơn, có những khoản đầu tư tồn đọng kéo dài, doanh nghiệp hoạt động yếu kém, thậm chí mất khả năng liên lạc, làm gia tăng áp lực tài chính và quản trị rủi ro.
Ở một góc nhìn khác, bức tranh toàn ngành ngân hàng vẫn có những điểm tích cực. Năm 2025, BIDV tiếp tục giữ vị thế là ngân hàng có quy mô lớn nhất hệ thống với tổng tài sản xấp xỉ 3,33 triệu tỷ đồng, tăng 21% so với đầu năm. Mạng lưới hơn 1.100 điểm giao dịch giúp ngân hàng duy trì lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trong hoạt động bán lẻ và triển khai các chương trình tín dụng quy mô lớn.
Về điều hành vĩ mô, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được đánh giá đã điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động và linh hoạt trong năm 2024. Nhờ đó, lạm phát được kiểm soát ở mức 2,7%, thanh khoản hệ thống được đảm bảo, đồng thời tạo điều kiện hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Mặt bằng lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống đến cuối năm 2024 ở mức 8,03%, giảm khoảng 1,23 điểm phần trăm so với cuối năm trước đó.
Dù vậy, Kiểm toán Nhà nước vẫn lưu ý rằng một số mục tiêu trong Đề án cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021–2025 chưa đạt được hoặc gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Đặc biệt, công tác phân loại nợ tại một số ngân hàng vẫn chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tín dụng.
Tại BIDV, số liệu sau kiểm toán đã có sự điều chỉnh đáng kể. Dư nợ nhóm 1 và nhóm 3 ghi nhận giảm, trong khi các nhóm nợ có mức độ rủi ro cao hơn như nhóm 2, nhóm 4 và nhóm 5 lại tăng lên. Điều này cho thấy áp lực tiềm ẩn về chất lượng tài sản và yêu cầu siết chặt quản trị rủi ro trong thời gian tới.
Nhìn tổng thể, báo cáo kiểm toán không chỉ phản ánh những tồn tại cụ thể mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đặc biệt là tài sản đất đai, đồng thời cải thiện chất lượng đầu tư và quản trị rủi ro trong toàn hệ thống tài chính – ngân hàng.