Mạnh Quân
Writer
Đầu tư tiền ảo, chứng khoán thế giới giờ đã lỗi thời. Những hội nghị mời đầu tư vào AI, đánh trúng tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) đang lừa được nhiều người ở Trung Quốc. Một bài học cảnh giác không phải là thừa, vì nó có thể xuất hiện ở ta bất kỳ lúc nào.
Ngày 18/10/2025, một người tên Xiao Hongbin mở điện thoại và phát hiện ứng dụng đầu tư mình dùng biến mất. Không đăng nhập được, không liên hệ được hỗ trợ, nhóm chat cũng im lặng. Nhiều người đã bỏ vào đó hàng trăm nghìn, thậm chí cả tiền hưu trí. Công ty từng khoe rằng họ đang xây dựng mạng máy chủ AI toàn cầu. Cuối cùng, mọi thứ sụp đổ như bong bóng xà phòng.
Tại buổi họp đầu tư, hầu hết người phát biểu đều là người nước ngoài.
Câu chuyện bắt đầu rất đẹp. Đầu năm 2025, Xiao được mời dự một sự kiện ra mắt sản phẩm AI tại một khách sạn 5 sao ở Tam Á. Hội trường đông nghẹt, có cả người già từ nông thôn đến. Trên sân khấu có điện thoại AI, robot trả lời câu hỏi, khách mời nước ngoài nói về tương lai công nghệ. Không ai nhớ rõ công nghệ đó là gì, nhưng cảm giác chung là: “AI là xu hướng lớn, bỏ lỡ là tiếc đời”.
Một phụ nữ khác, Sun Xiujuan, cũng bị cuốn vào giấc mơ này. Cô không hiểu AI là gì, hỏi bạn thì được trả lời đại khái kiểu “giống bánh bao hấp” nhưng vẫn tin và đầu tư. Vì sao? Vì công ty hứa lợi nhuận cao, lại tổ chức hội thảo hoành tráng, nói về trung tâm dữ liệu toàn cầu, tiền điện tử, bảo hiểm vốn, quỹ bảo lãnh. Nghe rất chuyên nghiệp, rất quốc tế.
Cách đầu tư cũng mang màu công nghệ: đổi tiền sang USDT, dùng ứng dụng riêng, chọn sản phẩm, trả tiền. Mọi thứ khiến người bình thường có cảm giác mình đang bước vào thế giới tài chính cao cấp.
Ban đầu, nhiều người rút được tiền thật. Đầu tư vài chục nghìn, sau 10 ngày có lời vài trăm. Cảm giác như máy in tiền. Rồi họ được khuyến khích bỏ nhiều hơn, vay ngân hàng, kéo bạn bè vào. Công ty vẽ ra lợi nhuận gần gấp đôi, thậm chí gấp mười lần nếu đầu tư lâu và nhiều. Một hệ thống cấp bậc từ V0 đến V8 khiến ai cũng muốn lên level cao hơn.
Trò chơi tâm lý được thiết kế rất tinh vi. Đăng nhập hàng ngày có thưởng, nhóm chat phát lì xì, hội thảo trực tuyến liên tục, hứa tặng điện thoại, thậm chí xe Tesla. Tin nhắn quảng cáo tràn ngập: AI là tương lai, ai đi trước sẽ thống trị. Dần dần, người ta không còn quan tâm AI thật sự là gì, chỉ quan tâm tiền sẽ tăng ra sao.
Một nạn nhân khác, Yang Wenzhen, bị kéo vào bằng một “người bạn” trên mạng. Anh ta quan tâm, gọi điện, nghe tâm sự, bảo vệ cô như người thân. Khi đã tạo được lòng tin cảm xúc, anh ta giới thiệu đầu tư. Cô tin, vì nghĩ: người đối xử với mình như vậy thì không thể lừa. Sau này mới biết anh ta là người trong hệ thống lừa đảo.
Đến giữa năm, hệ thống tung ra trò “mua chung”, ai tham gia cũng được lì xì, không khí rất sôi động. Lợi nhuận ban đầu vẫn trả đều, càng làm mọi người tin đây là cơ hội thật. Nhưng rồi đơn hàng tăng, kỳ hạn ngắn lại, việc rút tiền bắt đầu khó khăn. Công ty viện đủ lý do: chờ xét duyệt, quá tải, kiểm tra hệ thống.
Ngày 18/10, mọi thứ biến mất. Ứng dụng tắt, nhân viên không liên lạc được, nhóm chat bị khóa. Hàng chục nghìn người mất tiền. Ở một thành phố nhỏ, hàng trăm người đầu tư, nhiều người vay nợ, bán tài sản, dốc hết tiền tiết kiệm.
Điều đáng sợ nhất: AI chỉ là cái mác. Cốt lõi của trò lừa không phải công nghệ, mà là thao túng tâm lý con người: tham lợi nhuận cao, sợ bỏ lỡ cơ hội, tin vào người quen, và bị cuốn vào cảm xúc tập thể. Khi mọi người cùng hưng phấn, lý trí bị đẩy sang một bên.
Ngày 18/10/2025, một người tên Xiao Hongbin mở điện thoại và phát hiện ứng dụng đầu tư mình dùng biến mất. Không đăng nhập được, không liên hệ được hỗ trợ, nhóm chat cũng im lặng. Nhiều người đã bỏ vào đó hàng trăm nghìn, thậm chí cả tiền hưu trí. Công ty từng khoe rằng họ đang xây dựng mạng máy chủ AI toàn cầu. Cuối cùng, mọi thứ sụp đổ như bong bóng xà phòng.
Tại buổi họp đầu tư, hầu hết người phát biểu đều là người nước ngoài.
Câu chuyện bắt đầu rất đẹp. Đầu năm 2025, Xiao được mời dự một sự kiện ra mắt sản phẩm AI tại một khách sạn 5 sao ở Tam Á. Hội trường đông nghẹt, có cả người già từ nông thôn đến. Trên sân khấu có điện thoại AI, robot trả lời câu hỏi, khách mời nước ngoài nói về tương lai công nghệ. Không ai nhớ rõ công nghệ đó là gì, nhưng cảm giác chung là: “AI là xu hướng lớn, bỏ lỡ là tiếc đời”.
Một phụ nữ khác, Sun Xiujuan, cũng bị cuốn vào giấc mơ này. Cô không hiểu AI là gì, hỏi bạn thì được trả lời đại khái kiểu “giống bánh bao hấp” nhưng vẫn tin và đầu tư. Vì sao? Vì công ty hứa lợi nhuận cao, lại tổ chức hội thảo hoành tráng, nói về trung tâm dữ liệu toàn cầu, tiền điện tử, bảo hiểm vốn, quỹ bảo lãnh. Nghe rất chuyên nghiệp, rất quốc tế.
Cách đầu tư cũng mang màu công nghệ: đổi tiền sang USDT, dùng ứng dụng riêng, chọn sản phẩm, trả tiền. Mọi thứ khiến người bình thường có cảm giác mình đang bước vào thế giới tài chính cao cấp.
Ban đầu, nhiều người rút được tiền thật. Đầu tư vài chục nghìn, sau 10 ngày có lời vài trăm. Cảm giác như máy in tiền. Rồi họ được khuyến khích bỏ nhiều hơn, vay ngân hàng, kéo bạn bè vào. Công ty vẽ ra lợi nhuận gần gấp đôi, thậm chí gấp mười lần nếu đầu tư lâu và nhiều. Một hệ thống cấp bậc từ V0 đến V8 khiến ai cũng muốn lên level cao hơn.
Trò chơi tâm lý được thiết kế rất tinh vi. Đăng nhập hàng ngày có thưởng, nhóm chat phát lì xì, hội thảo trực tuyến liên tục, hứa tặng điện thoại, thậm chí xe Tesla. Tin nhắn quảng cáo tràn ngập: AI là tương lai, ai đi trước sẽ thống trị. Dần dần, người ta không còn quan tâm AI thật sự là gì, chỉ quan tâm tiền sẽ tăng ra sao.
Một nạn nhân khác, Yang Wenzhen, bị kéo vào bằng một “người bạn” trên mạng. Anh ta quan tâm, gọi điện, nghe tâm sự, bảo vệ cô như người thân. Khi đã tạo được lòng tin cảm xúc, anh ta giới thiệu đầu tư. Cô tin, vì nghĩ: người đối xử với mình như vậy thì không thể lừa. Sau này mới biết anh ta là người trong hệ thống lừa đảo.
Đến giữa năm, hệ thống tung ra trò “mua chung”, ai tham gia cũng được lì xì, không khí rất sôi động. Lợi nhuận ban đầu vẫn trả đều, càng làm mọi người tin đây là cơ hội thật. Nhưng rồi đơn hàng tăng, kỳ hạn ngắn lại, việc rút tiền bắt đầu khó khăn. Công ty viện đủ lý do: chờ xét duyệt, quá tải, kiểm tra hệ thống.
Ngày 18/10, mọi thứ biến mất. Ứng dụng tắt, nhân viên không liên lạc được, nhóm chat bị khóa. Hàng chục nghìn người mất tiền. Ở một thành phố nhỏ, hàng trăm người đầu tư, nhiều người vay nợ, bán tài sản, dốc hết tiền tiết kiệm.
Điều đáng sợ nhất: AI chỉ là cái mác. Cốt lõi của trò lừa không phải công nghệ, mà là thao túng tâm lý con người: tham lợi nhuận cao, sợ bỏ lỡ cơ hội, tin vào người quen, và bị cuốn vào cảm xúc tập thể. Khi mọi người cùng hưng phấn, lý trí bị đẩy sang một bên.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview