404 Not Found
Writer
Khi nhu cầu chi tiêu tăng cao và tâm lý chờ đợi các khoản hỗ trợ dịp Tết lên mạnh, không gian mạng cũng bước vào “mùa cao điểm” của các chiêu trò lừa đảo tài chính. Nổi bật trong số đó là hình thức giả danh cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội hoặc chính quyền địa phương để chiếm đoạt tiền và dữ liệu cá nhân.
Theo ghi nhận từ cơ quan chức năng, nhiều người dân gần đây liên tục nhận được cuộc gọi, tin nhắn thông báo về các khoản “hỗ trợ Tết”, “trợ cấp thất nghiệp bổ sung” hoặc “tiền hoàn trả bảo hiểm”. Kèm theo đó là yêu cầu xác nhận thông tin, cung cấp mã OTP ngân hàng hoặc truy cập vào đường link được giới thiệu là để “cập nhật hồ sơ VssID”.
Thực tế, đây là mắt xích quan trọng trong kịch bản chiếm quyền kiểm soát tài khoản. Chỉ cần người dùng làm theo hướng dẫn và nhập mã xác thực, toàn bộ số tiền trong tài khoản có thể bị chuyển đi trong vài phút.
Không dừng ở thủ đoạn truyền thống, các đối tượng hiện nay còn đầu tư xây dựng website và fanpage giả mạo với giao diện gần như trùng khớp với cổng thông tin của cơ quan nhà nước hoặc ngân hàng. Tên miền, logo, bố cục được sao chép tinh vi khiến người dùng khó phân biệt nếu không kiểm tra kỹ địa chỉ truy cập.
Đáng lo ngại hơn, công nghệ trí tuệ nhân tạo đang bị lợi dụng để tạo ra các cuộc gọi giả giọng cán bộ hoặc video thông báo có hình ảnh và lời nói giống người thật. Với người lớn tuổi hoặc những ai ít tiếp xúc công nghệ, các nội dung này dễ tạo cảm giác tin cậy và thúc đẩy hành động vội vàng.
Song song với đó, các quảng cáo “rút bảo hiểm xã hội một lần nhanh”, “vay tiền giải ngân trong ngày” xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Sau khi thuyết phục được nạn nhân, nhóm lừa đảo yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc phí xử lý hồ sơ rồi lập tức cắt đứt liên lạc.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhấn mạnh, mọi chính sách hỗ trợ đều được công bố công khai qua hệ thống chính quyền và các kênh truyền thông chính thống. Cơ quan này không yêu cầu người dân cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin ngân hàng qua điện thoại, tin nhắn hoặc các đường link không rõ nguồn gốc.
Theo nhận định của cơ quan chức năng, thời điểm trước Tết luôn là giai đoạn cao điểm của tội phạm lừa đảo công nghệ cao khi yếu tố tâm lý mong chờ hỗ trợ, cần tiền gấp, lo sợ bỏ lỡ quyền lợi bị khai thác triệt để.
Các chuyên gia an ninh mạng khuyến nghị người dân chỉ cài đặt ứng dụng từ Google Play hoặc App Store, đồng thời kiểm tra kỹ địa chỉ tên miền trước khi đăng nhập vào bất kỳ cổng dịch vụ nào. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin thẻ ngân hàng hay dữ liệu cá nhân cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc đường link lạ. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, cần chủ động liên hệ trực tiếp với ngân hàng, cơ quan Bảo hiểm xã hội hoặc cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn xử lý kịp thời, hạn chế thiệt hại.
Giữa cao điểm chi tiêu cuối năm, sự tỉnh táo và thói quen bảo mật cơ bản chính là “lá chắn” quan trọng nhất để bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân trước những kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi.
Tổng hợp
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview